Kun je je trouwjurk zelf wassen of in de machine doen?

Liever niet. Een trouwjurk hoort in principe niet in de wasmachine: natte tule wordt loodzwaar, baleinen in het lijfje vervormen en kraaltjes of kant schuren los in de trommel. Een verse vlek mag je wel voorzichtig zelf behandelen, en een eenvoudige polyester jurk zonder versiering kun je soms met de hand doen. Alles daarboven breng je naar een stomerij die bruidsmode kent.

Hoe de jurk thuiskomt, speelt daarbij mee. Na een feestdag zit er vaak gras of zand in de zoom, make-up langs de hals, deodorant in de oksels en soms wijn op de rok. Veel van die vlekken zijn op het moment zelf nauwelijks te zien, maar zoete drank, zweet en lichaamsvet kleuren na maanden geel of bruin. Snel handelen helpt dus meer dan goed handelen laat. En bedenk vooraf: op een jurk die jullie nog willen bewaren of verkopen, wil je niet gaan experimenteren.

Welke jurken kun je zelf behandelen?

Kijk eerst op het waslabel in de zijnaad, en bewaar het kaartje dat je bij aankoop meekreeg. Grofweg geldt:

• Polyester satijn of crêpe zonder applicaties: handwas is meestal mogelijk.
• Een losse tulerok zonder versiering: de onderste rand kun je met de hand nabehandelen.
• Zijde, kant met perlage, een jurk met een ingebouwd korset of meerdere voeringlagen: niet zelf doen.
• Een jurk met glittertule, lovertjes, veren of plakstrips: niet zelf doen.
• Een gekleurde of ivoren jurk waarbij de tule een andere tint heeft dan de onderlaag: niet zelf doen, want die lagen reageren verschillend op water.

Bij twijfel geldt een simpele vuistregel: hoe meer verschillende materialen op elkaar zitten, hoe groter de kans dat één laag krimpt of verkleurt en de andere niet. Dat herstelt niemand meer.

Hoe behandel je een vlek meteen?

Hier kun je wel zelf veel doen, en snelheid is het halve werk. Zet daarom een klein noodpakketje klaar voor de dag zelf, en geef dat aan iemand die bij je in de buurt blijft.

• Dep, wrijf niet. Wrijven duwt de vlek in de vezel en maakt de stof pluizig.
• Werk van de buitenkant van de vlek naar binnen, met een witte doek of keukenpapier.
• Gebruik koud water. Warm water zet eiwitvlekken en zoete drank juist vast.
• Test altijd eerst op een onzichtbaar plekje, bijvoorbeeld de binnenkant van de zoom.
• Gebruik geen bleekmiddel, geen gekleurd afwasmiddel en geen azijn op zijde.
• Laat gras en modder eerst drogen en klop de droge resten eruit voordat je water gebruikt.
• Make-up op de hals en deodorant op de stof zijn vetvlekken: daar helpt water niet, en een vlekkenstift voor vet soms wel.

Lukt het niet in één poging, stop dan. Hoe meer je probeert, hoe moeilijker het werk van een specialist wordt.

Mag de jurk echt niet in de wasmachine?

In de praktijk gaat het bijna altijd mis, en dit zijn de redenen. Een lange jurk weegt nat een veelvoud van zijn droge gewicht, en dat gewicht trekt tijdens het centrifugeren aan de naden en aan de taille. Baleinen en verstevigingen in het lijfje verbuigen en komen er nooit meer hetzelfde uit.

Daar komt bij dat tule rafelt tegen de trommel, dat kraaltjes en pailletten los schuren of hun laklaag verliezen, en dat metalen haakjes of een rits roestvlekken kunnen geven. Lagen die net een andere kleur hebben, krimpen bovendien ongelijk, en dan zie je de onderrok ineens onder de bovenlaag uitkomen. Is de jurk al een keer vermaakt, dan zitten er vaak machinestiksels in die een wasbeurt slecht verdragen. Wat vermaken precies met een jurk doet, lees je in ons artikel over een trouwjurk laten vermaken.

Hoe doe je een handwas als je het toch zelf wil?

Alleen bij een eenvoudige jurk, en alleen als het label het toelaat. De werkwijze:

1. Maak een schone badkuip of grote bak klaar met lauw water en een klein beetje mild wasmiddel voor fijne was.
2. Leg de jurk er plat in, laat hem rustig weken en beweeg hem alleen zachtjes heen en weer.
3. Behandel de zoom en de oksels met je vingers, zonder boenen en zonder borstel.
4. Laat het water weglopen en spoel na met schoon lauw water tot er geen zeep meer in zit.
5. Wring niets uit. Til de jurk op met twee handen onder de stof, zodat het gewicht niet aan één punt hangt.
6. Rol hem op in droge handdoeken om het water eruit te halen, en leg hem daarna plat te drogen op een schone doek.
7. Nooit in de droger, nooit op de verwarming en niet in de volle zon, want direct licht verkleurt wit.

Reken op een paar dagen drogen. Strijken doe je niet rechtstreeks: gebruik een stoombeurt op afstand of hang de jurk in een vochtige badkamer.

Wanneer ga je naar een specialist?

Bij een jurk met kant, kraaltjes, zijde of een korset is dat de enige verstandige route. Hetzelfde geldt voor een jurk die je wil bewaren voor later of verkopen, want een koper vraagt om een gereinigde jurk. Zoek een stomerij die met bruidsmode werkt en vraag hoe zij het aanpakken, of ze losse onderdelen behandelen en of ze de jurk in een geschikte hoes terugleveren. Wat zo'n behandeling inhoudt en welke risico's eraan zitten, lees je in ons stuk over je trouwjurk laten stomen. Een bruidsmodezaak in jullie buurt kan vaak een adres aanraden, net als de leveranciers in onze gids.

Zo pak je het aan na de bruiloft

1. Hang de jurk de dag erna op een brede schouder, in een katoenen hoes en niet in plastic.
2. Noteer op een briefje welke vlekken waar zitten en waardoor ze zijn ontstaan.
3. Behandel verse vlekken alleen als je zeker weet dat het materiaal het aankan.
4. Bel binnen een week een stomerij die bruidsmode doet en vraag naar de werkwijze en de levertijd.
5. Geef dat briefje mee, want een vlek waarvan de oorzaak bekend is, laat zich beter behandelen.
6. Ga pas na de reiniging nadenken over bewaren, verkopen of weggeven.