Kun je een verlovingsring kleiner laten maken?

Meestal wel. Een goudsmid haalt een stukje uit de onderkant van de band, soldeert de uiteinden weer aan elkaar en werkt de ring daarna opnieuw af. Eén tot twee maten kleiner is bij een gewone gouden of platina band zelden een probleem. Het lukt niet of nauwelijks bij ringen met steentjes rondom, bij spanzettingen en bij harde materialen als titanium, tungsten en keramiek.

Of het in jouw geval kan, hangt dus niet af van de maat maar van het model. Een slanke solitaire met een vrije onderkant is eenvoudig werk. Zodra er steentjes, gravure of een doorlopend patroon tot op de onderzijde van de ring zitten, moet de goudsmid die weer precies laten aansluiten, en soms kan dat helemaal niet zonder het ontwerp te beschadigen. Laat de ring daarom eerst bekijken voordat je een maat afspreekt.

Hoe gaat een goudsmid precies te werk?

Verkleinen is echt handwerk en gaat in een vaste reeks stappen. Hij meet de huidige maat, zaagt een stukje uit de onderkant van de band, buigt de uiteinden tegen elkaar en soldeert ze met een soldeer dat bij het gehalte van het goud past. Daarna slijpt en polijst hij de naad weg en is die bij goed werk niet meer te zien.

Zit er een steen in, dan koelt hij die eerst af of haalt hij hem eruit, want hitte beschadigt sommige stenen. Smaragd, opaal en een aantal behandelde stenen kunnen niet bij een vlam komen. Een witgouden ring moet erna opnieuw gerhodineerd worden, anders blijft de naad als een gelige streep zichtbaar. Vergroten gaat omgekeerd en kost ook materiaal.

Welke ringen kun je niet of maar beperkt verkleinen?

Vraag het altijd na, maar deze modellen geven doorgaans problemen:

• Memoire- of eternityringen, met steentjes rondom. Er is geen vrije onderkant om in te zagen. Soms kan de juwelier stenen eruit halen en de ring opnieuw opbouwen, vaak is nieuw maken verstandiger.
• Ringen met pavé tot onderaan. Hier geldt hetzelfde, al kan een goudsmid soms een of twee steentjes verwijderen.
• Spanringen, waarbij de steen door de spanning van het metaal op zijn plek wordt gehouden. Verkleinen verandert die spanning en dat is riskant.
• Titanium, tungsten, keramiek en sommige staalsoorten. Die laten zich niet solderen; een nieuwe maat betekent een nieuwe ring.
• Ringen met een doorlopende gravure of een breed patroon. Technisch kan het, maar het patroon klopt daarna niet meer rond.
• Erfstukken met oud soldeer. Eerdere reparaties kunnen bij opnieuw verhitten opengaan. Laat het risico vooraf uitleggen.

Wat kost het en hoe lang moet je hem missen?

De prijs bestaat uit drie onderdelen: de uren van de goudsmid, het materiaal bij vergroten, en de afwerking erna. Verkleinen is in de regel goedkoper dan vergroten, omdat er geen goud bij hoeft. Komt er rhodineren of het opnieuw zetten van steentjes bij, dan loopt het op. Vraag altijd een prijsopgave voordat de ring achterblijft, en vraag die ook bij de zaak waar je hem gekocht hebt, want bij veel juweliers is de eerste maatwijziging inbegrepen als je het binnen een afgesproken termijn laat doen.

Qua tijd: een eenvoudige maatwijziging duurt vaak enkele werkdagen tot twee weken, afhankelijk van de drukte in het atelier. Werkt de juwelier met een extern atelier, dan komt de verzending erbij. Plan het dus niet in de week voor jullie bruiloft. Een goudsmid in de buurt vind je via de leveranciers in jullie regio.

Wat doe je als de ring op de dag van het aanzoek te groot is?

Niets dramatisch, en zeker niet meteen naar het atelier. Voor de tussenperiode zijn er eenvoudige oplossingen:

• Een doorzichtig siliconen hulpstukje dat je aan de binnenkant van de band klikt. Goedkoop, onzichtbaar op foto's en meteen te gebruiken.
• Een spiraalvormige ringverkleiner die je om de onderkant van de band wikkelt.
• De ring tijdelijk aan een ketting dragen, wat vooral helpt als het verschil groot is.
• De ring een paar weken alleen op rustige momenten dragen en bij sport, zwemmen en huishoudelijk werk afdoen.

Ga er zelf niet met tape of draad aan zitten, en blijf een ring die duidelijk te groot is ook niet gewoon dragen: die hangt scheef, slijt aan één kant en glijdt er bij kou vanaf. Is de ring te klein, forceer hem dan niet. Zeep en koud water helpen hem eraf, en in geval van nood zaagt een goudsmid hem door zonder de steen te raken.

Hoe bepaal je de juiste maat zodat het één keer hoeft?

Door op het juiste moment te meten. Een vinger is geen vaste maat: hij is 's ochtends slanker dan 's avonds, in de winter kleiner dan in de zomer, en na sport of zout eten merkbaar dikker. Laat daarom meten aan het eind van de middag, bij een normale kamertemperatuur, en niet direct na een wandeling in de kou.

Let verder op deze punten:

• De knokkel. Zit die duidelijk dikker dan het onderste deel van je vinger, dan moet de ring eroverheen kunnen en gaat hij daarna wat ruimer zitten. Een goudsmid kan dat opvangen met twee kleine bolletjes aan de binnenkant.
• De breedte van de band. Een brede ring zit strakker dan een slanke ring in dezelfde maat, dus meet met een proefring van dezelfde breedte. Dat werken we verder uit in past een brede band bij je verlovingsring.
• De hand. Bij de meeste mensen is de ene hand een halve maat groter dan de andere. Meet dus de hand waaraan hij komt.
• De toekomst. Bij zwangerschap of medicatie verandert een vinger tijdelijk. Koop daarom niet ruimer; weet alleen dat verkleinen later kan.

Koop je als verrassing, dan is meten lastig en is een ruiltermijn je belangrijkste zekerheid; de methodes staan in een verlovingsring als verrassing kiezen. Komt er later een trouwring tegenaan, laat de maat dan in één keer op elkaar afstemmen, zoals beschreven in hoe je je verlovingsring met je trouwring combineert.

Zo laat je de ring aanpassen

1. Ga eerst terug naar de zaak waar je hem kocht en vraag of de eerste maatwijziging is inbegrepen.
2. Laat het model beoordelen en vraag expliciet of verkleinen bij deze zetting mogelijk is.
3. Laat de maat meten aan het eind van de middag, met een proefring in dezelfde breedte.
4. Vraag een prijsopgave en een levertijd, en meld of er een steen in zit die geen hitte verdraagt.
5. Overbrug de tussentijd met een siliconen hulpstukje in plaats van de ring af te doen.
6. Laat bij een witgouden ring meteen opnieuw rhodineren, en vraag de zetting na te kijken.