Waarom draagt de bruid een sluier en wanneer gaat hij af?

De sluier is ouder dan de witte trouwjurk en heeft onderweg van betekenis gewisseld. Bij de Grieken en Romeinen moest een doek over het hoofd van de bruid kwade invloeden weghouden en haar beschermen op de weg naar haar nieuwe huis. Later werd hij in de christelijke ritus een teken van ingetogenheid, en in de negentiende eeuw werd de witte sluier mode nadat vorstelijke bruiden er een droegen. Wanneer hij afgaat, bepalen jullie zelf: bij de intocht, bij de kus, na de ceremonie of pas voor het feest.

Dat laatste is de vraag die in de praktijk het meest leeft, want een sluier zit ergens vastgespeld en gaat er niet in één beweging af. Daarom is het slim om het moment vooraf af te spreken met je kapper, je fotograaf en de persoon die hem eventueel optilt. Hieronder staat waar de gebruiken vandaan komen, wat ze vandaag nog betekenen en hoe je er praktisch mee omgaat.

Waar komt de sluier oorspronkelijk vandaan?

Uit de gedachte dat een bruid op haar trouwdag kwetsbaar was. In het Romeinse rijk droeg de bruid een flammeum, een doek in een warme oranjegele kleur die haar aan het oog onttrok tijdens de stoet. Vergelijkbare gebruiken bestonden in Griekenland en in het Midden-Oosten, en in verschillende vormen leven ze nog voort in joodse, islamitische en Zuid-Aziatische bruiloften.

Daarnaast speelde iets heel praktisch mee bij gearrangeerde huwelijken: de bruid bleef bedekt tot het moment dat de verbintenis gesloten was. In de joodse traditie bestaat daarom het badeken, waarbij de bruidegom de sluier juist vóór de ceremonie optilt om te zien wie er onder staat. Pas in de negentiende eeuw, toen witte bruidsmode in Europa doorbrak, werd de lange witte sluier het beeld dat wij nu kennen.

Wat betekent het optillen van de sluier?

Dat hangt af van de traditie waarin je staat. In een kerkelijke viering is het optillen van de blusher, het losse voorste deel over het gezicht, een overgangsmoment: de bruid wordt als het ware overgedragen en komt tevoorschijn. In veel moderne ceremonies is er geen enkele betekenis aan verbonden en is het simpelweg een mooi beeld voor de fotograaf.

Belangrijk om te weten: er is geen regel. Je kunt een sluier dragen zonder blusher, dan is er niets om op te tillen en hangt hij achter je. Je kunt ook een blusher dragen en hem zelf naar achteren slaan bij het binnenkomen. Twijfel je of je er een wilt, lees dan eerst of je kunt trouwen zonder sluier, want de keuze staat volledig los van de geldigheid van je huwelijk.

Wanneer gaat de sluier af op je trouwdag?

Er zijn vier momenten die in de praktijk goed werken, en ze hebben elk hun eigen voordeel:

• Bij de intocht of aan het begin van de ceremonie. De blusher gaat omhoog, de sluier blijft hangen. Het mooiste beeld, en je gezicht is de hele ceremonie vrij.
• Direct na de ceremonie. Veel bruiden laten de sluier erin tot het officiële deel klaar is en nemen hem af voor de felicitaties. Dan heb je hem op alle ceremoniefoto's.
• Vlak voor de fotoreportage. Houd hem erin voor een reeks foto's buiten en neem hem daarna af. Reken op wind: een lange sluier gaat buiten zijn eigen gang.
• Voor het diner of de openingsdans. Dit is het laatste moment dat zin heeft. Eten en dansen met een sluier is onhandig, en hij blijft achter stoelleuningen hangen.

Wat je verder ook kiest, laat je kapper of visagist vooraf zien hoe de sluier eruit gaat. Een sluier zit meestal op een kammetje of met onzichtbare spelden vast in een opgestoken kapsel, en als hij er verkeerd uit wordt getrokken, gaat je kapsel mee. Vraag om één of twee extra spelden in je handtasje, zodat iemand je haar kan bijsteken nadat de sluier eruit is.

Wie tilt hem op, en mag dat ook anders?

Traditioneel doet de bruidegom dat, of de persoon die de bruid naar voren begeleidt. Maar niets verplicht je daartoe, en steeds meer bruiden regelen het anders omdat het beter bij hen past:

• Je slaat de blusher zelf naar achteren op het moment dat je vooraan staat.
• Je moeder, zus of bruidsmeisje doet het, bijvoorbeeld bij de ingang.
• Jullie lopen samen naar binnen en er is helemaal geen optilmoment.
• Je kiest een birdcage of een korte sluier die geen gezichtsbedekking heeft.

Wie het ook doet, laat die persoon het één keer oefenen. Een sluier optillen ziet er eenvoudig uit, maar met tule die aan een haarspeld blijft haken wordt het een worsteling waar je op de foto's niets aan hebt.

Hoe werkt dit in Nederland en België?

Praktisch verschilt het vooral door de vorm van de ceremonie. In Nederland trouwen veel koppels in een zaal of op een locatie met een ambtenaar van de burgerlijke stand, en daar bestaat geen vast ritueel rond de sluier. Het optilmoment valt dan meestal bij de intocht of bij de kus, en de bruid neemt de sluier af voor de felicitatierij.

In Vlaanderen is de combinatie van een korte voltrekking op het gemeentehuis en een uitgebreide vrije ceremonie of kerkelijke viering gebruikelijker. Daardoor zie je de sluier daar vaker twee keer in beeld: eerst op het gemeentehuis en later bij de viering. Kerkelijk trouwen jullie, dan ligt het optillen bij het altaar meer voor de hand, maar ook dat kun je met de voorganger anders afspreken. Welke lengte en soort bij jouw jurk past, werken we uit in hoe je de juiste trouwsluier kiest; zet je favorieten eventueel naast elkaar in jullie moodboard.

Zo bepalen jullie het moment

1. Beslis eerst of je een sluier met of zonder blusher wilt, want dat bepaalt of er een optilmoment is.
2. Kies één moment waarop de sluier afgaat en zet dat in het draaiboek.
3. Vertel het aan je fotograaf, zodat die op dat moment klaarstaat.
4. Laat je kapper tonen hoe de sluier eruit gaat zonder je kapsel te verpesten.
5. Spreek af wie hem overneemt en waar hij de rest van de dag ligt.
6. Leg twee extra haarspelden in je handtasje voor het bijsteken.
7. Trouw je buiten, probeer de sluier dan een keer in de wind voordat je hem definitief kiest.