Aan welke kant staat de bruid bij de ceremonie?

Gezien vanuit de gasten staat de bruid links en de bruidegom rechts. Sta je zelf vooraan en kijk je de zaal in, dan is het dus omgekeerd: de bruid aan de rechterhand van de bruidegom gezien vanaf haar kant, met de bruidegom aan haar linkerzijde. Die indeling is in Nederland en België de gewoonte bij zowel een burgerlijke voltrekking als een kerkelijk huwelijk, en hij is nergens voorgeschreven.

Precies dat laatste is het punt dat koppels vaak missen. Er is geen wet, geen kerkelijke regel en geen voorwaarde van de gemeente die vastlegt wie waar staat. Trouwambtenaren en sprekers houden de klassieke opstelling aan omdat die vertrouwd is en omdat fotografen erop rekenen, maar als jullie het anders willen, kan dat gewoon. Het helpt wel om de keuze vooraf te maken en door te geven, want anders beslist iemand het voor jullie in de twee minuten voordat je naar voren loopt.

Waar komt die vaste kant vandaan?

Uit het idee dat de bruidegom zijn rechterarm vrij moest houden. De meest genoemde verklaring is dat hij met zijn zwaardhand zijn bruid moest kunnen verdedigen, al bij een schaking of een boze familie die kwam verhalen. Historisch is dat verhaal niet hard te maken, en net als bij veel trouwtradities is de uitleg vermoedelijk later bij de gewoonte bedacht.

Er zijn ook minder romantische verklaringen. De bruid stond aan de kant waar haar familie zat, zodat haar vader haar daar kon overdragen. En in kerken met een vaste indeling bepaalde de plek van het doopvont of de sacristie waar de bruidsstoet uitkwam. Hoe de intocht zelf in elkaar zit, lees je in in welke volgorde iedereen binnenkomt bij de ceremonie.

Niet overal is de kant hetzelfde. In joodse ceremonies staat de bruid traditioneel rechts van de bruidegom, en in andere tradities ligt de opstelling weer anders. Combineren jullie twee culturen, dan is dit een punt om vooraf te kiezen.

Hoe werkt het in het gemeentehuis en in de kerk?

Bij een burgerlijke voltrekking plaatst de trouwambtenaar jullie meestal zelf. In de trouwzaal staat een tafel met twee stoelen, en daar wordt de bruid aan de linkerstoel gezet, gezien vanuit de zaal. De getuigen zitten of staan aan de buitenkant, naast het koppel of op de eerste rij. Vraag dit na in het gesprek met de ambtenaar, want in sommige trouwzalen is de indeling door de ruimte al bepaald.

In de kerk is de opstelling meestal strakker. Daar staan bruid en bruidegom voor het altaar in de klassieke indeling, met de bruidsmeisjes en jonkers achter hen of aan weerszijden. Een Belgische misviering kent vaak een vaste gang van zaken die de pastoor of diaken uitlegt bij het voorbereidende gesprek, en een voorganger wijkt daar niet graag van af. Bij een vrije ceremonie op locatie bepaalt de spreker samen met jullie waar iedereen staat, en dan is alles mogelijk.

Wat betekent de kant voor jullie foto's?

Meer dan voor de ceremonie zelf. Een fotograaf werkt met het licht en met de ruimte achter jullie, en de kant waarop je staat bepaalt of hij je gezicht of je achterhoofd ziet op het moment van de ringen en de kus. Vier dingen die daarbij meespelen:

• Het licht. Bij een buitenceremonie bepaalt de stand van de zon waar de schaduw valt. Een fotograaf vraagt daarom soms om de hele opstelling een kwartslag te draaien.
• De ringhand. Welke hand de ring krijgt, verschilt per familie en per streek, en dat bepaalt vanaf welke kant de fotograaf de ringwissel in beeld krijgt. Spreek het af en lees er meer over in aan welke hand je je trouwring draagt.
• De sleep. Een lange sleep heeft ruimte nodig, zeker als je een kwartdraai moet maken om elkaar aan te kijken.
• De achtergrond. Alles wat achter jullie staat, staat op elke foto. Vraag wat er in beeld komt voor je de kant kiest.

Leg dit één keer af met je fotograaf en je spreker, bijvoorbeeld tijdens de doorloop een dag eerder. Zet het daarna bij de rest van de dag in jullie gratis draaiboek, zodat iedereen die vooraan staat hetzelfde beeld heeft.

Waar zitten de families en de getuigen?

Klassiek volgt het publiek de kant van het koppel: de familie van de bruid links, de familie van de bruidegom rechts, gezien vanuit de ingang. De eerste rij is voor de ouders, daarachter broers, zussen en grootouders. De getuigen zitten aan het gangpad, zodat zij zonder gedoe naar voren kunnen voor de ondertekening.

In de praktijk wordt die scheiding losser. Bij kleine ceremonies werkt een gemengde opstelling beter, want dan kijkt niemand naar een halfvolle kant. Wat je dan regelt:

• Reserveer de eerste rij met een kaartje of een lint, aan beide kanten.
• Zet één iemand bij de deur die gasten een plek wijst, bijvoorbeeld een broer of een bruidsjonker.
• Houd een stoel vrij voor wie slecht loopt of slecht hoort, zo dicht mogelijk vooraan.
• Zet in het programmaboekje of op een bordje of gasten vrij mogen zitten.

Wie bij de intocht naast je loopt en waar die persoon daarna gaat zitten, werken we uit in wie er met je meeloopt naar het altaar.

Hoe kiezen jullie zelf, en wat bij twee bruiden of twee bruidegoms?

Dan vervalt de traditie en kies je op praktische gronden. Dat is minder ingewikkeld dan het klinkt: kijk naar wie van jullie van welke kant binnenkomt, wie het langste gangpad aflegt en wie het liefst aan de kant van de eigen familie staat. Komen jullie samen binnen, dan blijft iedereen staan waar hij of zij uitkomt, zonder te kruisen.

Ook bij een bruid en bruidegom mag je afwijken. Redenen die koppels noemen: de mooie kant van het gezicht, een hoorapparaat aan één oor, een trap of drempel die van één kant beter te nemen is, of eenvoudig dat de bruid haar moeder in beeld wil hebben tijdens de geloften. Dat is genoeg reden.

Zo zet je de opstelling op papier

1. Bepaal van welke kant ieder van jullie binnenkomt en hoe lang die route is.
2. Kies de kant waar jullie staan en schrijf die op, gezien vanuit de gasten.
3. Vraag de ambtenaar of spreker of de ruimte die keuze toelaat.
4. Leg de ringhand en de kant met jullie fotograaf vast.
5. Spreek af waar de getuigen staan en hoe ze bij de tafel komen.
6. Reserveer de eerste rijen en zet iemand bij de deur om gasten te plaatsen.
7. Loop de opstelling één keer door op de locatie, met de mensen die vooraan staan.