Wat is een ceremoniele voltrekking en wat kost die?

Een ceremoniele voltrekking is de uitgebreide vorm van het burgerlijk huwelijk: een ambtenaar van de burgerlijke stand voltrekt jullie huwelijk in de trouwzaal of op een aangewezen locatie, met een persoonlijke toespraak, muziek, getuigen en gasten erbij. Het is hetzelfde wettelijke huwelijk als de sobere variant, alleen met tijd en aankleding eromheen. In Nederland betaal je daar leges voor, meestal enkele honderden euro's; in Belgie is de voltrekking op het gemeentehuis in de meeste gemeenten gratis, met soms een vergoeding voor een zaterdag.

Het woord wordt ook op een tweede manier gebruikt, en daar ontstaat verwarring. Een ceremoniespreker of celebrant kan een prachtige ceremonie voor jullie schrijven en uitvoeren, maar zo'n plechtigheid heeft geen juridische waarde. Het is een viering, geen voltrekking. Alleen een ambtenaar van de burgerlijke stand maakt jullie officieel man en vrouw of partners voor de wet. Hieronder lees je wat elke vorm inhoudt, wat het kost in Nederland en Belgie, en hoe je kiest wat bij jullie past.

Wat houdt een ceremoniele voltrekking precies in?

Bij deze vorm neemt de gemeente de tijd voor jullie. Reken op twintig tot dertig minuten, waarvan het echte wettelijke deel maar een paar minuten duurt: de ambtenaar stelt vast wie jullie zijn, jullie zeggen allebei hardop ja, en daarna tekenen jullie samen met de getuigen. De rest van die halve uur is van jullie.

In de praktijk ziet dat er zo uit:

• De ambtenaar houdt een toespraak op basis van een voorgesprek met jullie.
• Er is ruimte voor muziek bij de binnenkomst, tijdens het tekenen en bij het vertrek.
• Jullie kunnen eigen geloften uitspreken, iemand laten voorlezen of de ringen door een kind laten dragen.
• Het gezelschap is zo groot als de zaal toelaat, vaak dertig tot honderd mensen.

In Nederland heb je twee tot vier getuigen nodig. In Belgie zijn getuigen niet verplicht en kies je er nul tot vier. Wil je weten hoe je de invulling opbouwt zonder dat het lang wordt, lees dan hoe je het officiele gedeelte invult.

Wat is het verschil met een kosteloos of eenvoudig huwelijk?

Elke Nederlandse gemeente moet ook een kosteloze voltrekking aanbieden, op vaste tijdstippen in de week. Die is precies wat de naam zegt: gratis, kort, in een kleine ruimte, met een beperkt aantal mensen erbij en zonder toespraak, muziek of keuze van ambtenaar. Je bent er in tien minuten doorheen en je bent net zo getrouwd als iemand die er duizend euro aan uitgeeft.

Daartussenin zit het eenvoudige of administratieve huwelijk, ook wel het baliehuwelijk genoemd. Dat kost in de meeste Nederlandse gemeenten tussen de 100 en 350 euro, duurt een kwartier, en er mogen doorgaans tien tot twintig mensen bij. Een korte toespraak zit er soms bij, soms niet. In Belgie werkt het anders: daar is er geen prijsladder van drie vormen, maar voltrekt de burgemeester of een schepen het huwelijk in het gemeentehuis, met een toespraak, en is dat in de meeste gemeenten kosteloos.

Wat kost het in Nederland en Belgie?

De bedragen verschillen sterk per gemeente, dus kijk altijd bij je eigen gemeente na wat er geldt. Als richtlijn:

• Nederland, kosteloos huwelijk: 0 euro, op vaste tijdstippen.
• Nederland, eenvoudig huwelijk aan de balie: ongeveer 100 tot 350 euro.
• Nederland, ceremoniele voltrekking in de trouwzaal: grofweg 400 tot 900 euro, op zaterdag vaak duurder dan doordeweeks.
• Nederland, eigen trouwambtenaar laten benoemen voor een dag: reken op 100 tot 250 euro aan gemeentekosten, plus wat de spreker zelf vraagt.
• Belgie, voltrekking in het gemeentehuis: in de meeste gemeenten gratis, met soms een vergoeding van 50 tot 250 euro voor een zaterdag of buiten de kantooruren.

Neem die post meteen op in je budgetplanner, samen met de aanvraag van de akte en eventuele afschriften. Het is een van de weinige bedragen die je al vroeg exact kunt weten: een telefoontje naar de gemeente volstaat.

Kun je ergens anders trouwen dan in het gemeentehuis?

In Nederland kan dat vrij makkelijk. Gemeenten hebben een lijst met erkende trouwlocaties, van kastelen tot boerderijen en musea. Staat jullie droomplek er niet bij, dan kun je de gemeente meestal vragen om die plek voor een dag aan te wijzen als huis der gemeente. Dat kost extra en het moet ruim op tijd worden aangevraagd, dus regel het voordat je de locatie definitief boekt.

In Belgie is de regel strikter: het huwelijk wordt voltrokken in het gemeentehuis, of in een andere openbare plaats met een neutraal karakter op het grondgebied van de gemeente die de gemeenteraad daarvoor heeft aangewezen. Sommige gemeenten hebben zo een tweede locatie erkend, andere niet. Vraag dat na voor je je hart verliest aan een kasteel. Zoek je nog een feestlocatie voor daarna, kijk dan bij de trouwlocaties in jouw regio en vraag meteen hoe zij het officiele gedeelte regelen.

Wat als je een vrije ceremonie wilt?

Veel koppels doen het wettelijke deel klein en sober, en organiseren daarna een vrije ceremonie op de feestlocatie met een spreker die hun verhaal vertelt. Dat is een prima combinatie: je betaalt weinig leges, en je krijgt een ceremonie die helemaal van jullie is. Reken wel op de kosten van de spreker, die je terugvindt in ons stuk over het kiezen van een ceremoniespreker.

Let op de volgorde. In Belgie moet het burgerlijk huwelijk altijd voor een kerkelijke inzegening plaatsvinden. Een vrije ceremonie mag wel op dezelfde dag, maar verandert niets aan jullie burgerlijke staat.

Zo kies je de juiste vorm

1. Vraag bij je gemeente de tarieven en de beschikbare vormen op, met de tijden.
2. Bepaal of je gasten bij het wettelijke moment wilt hebben, of pas later op de dag.
3. Kies daarna pas je locatie, en vraag of die is aangewezen voor voltrekkingen.
4. Regel getuigen en, in Nederland, een eventuele eigen ambtenaar ruim op tijd.
5. Plan het voorgesprek met de ambtenaar of spreker minstens een maand vooraf in.