Welke geluksbrengers horen bij een trouwdag?

De bekendste is het Engelse rijmpje over iets ouds, iets nieuws, iets geleends en iets blauws. Minder mensen weten dat er een vijfde regel bij hoort: een zilveren muntje in je schoen. Daarnaast kennen we in Nederland en Belgie het hoefijzer, de schoorsteenveger, de bruidsuikers en het idee dat regen op je trouwdag juist geluk brengt. Geen enkel gebruik is verplicht, en je mag ze net zo goed allemaal overslaan.

Wat deze gebruiken zo aantrekkelijk maakt, is niet het bijgeloof maar het verhaal. Iets ouds van je oma dragen betekent dat zij die dag ergens bij je is. Een muntje van het geboortejaar van je vader in je schoen doet iets met je, ook als je er verder niets van gelooft. Hieronder de herkomst van de bekendste gebruiken, wat ze kosten als je ze wilt kopen, en hoe je er iets van maakt dat echt bij jullie past.

Waar komt iets ouds, nieuws, geleends en blauws vandaan?

Het rijmpje komt uit Victoriaans Engeland en gaat terug tot zeker de negentiende eeuw. Iets ouds staat voor je verleden en je familie, iets nieuws voor de toekomst die je ingaat, iets geleends voor het geluk dat je van een gelukkig getrouwd iemand meekrijgt, en iets blauws voor trouw en zuiverheid. Blauw was in veel oude tradities de kleur van standvastigheid, ver voordat wit de standaardkleur van de bruid werd.

In Nederland en Belgie is het gebruik pas in de twintigste eeuw echt ingeburgerd, onder invloed van Engelse en Amerikaanse films. Dat verklaart waarom je oma er soms anders over vertelt dan een trouwblad. Wil je de vier onderdelen concreet invullen zonder iets te kopen, lees dan hoe je iets ouds, nieuws, geleends en blauws regelt met spullen die al in je familie rondgaan.

Welk muntje hoort er in je schoen?

De volledige Engelse regel eindigt met een zilveren sixpence in de schoen van de bruid, als wens voor welvaart. Die munt werd tot 1967 in Groot-Brittannie geslagen, en je vindt hem nog los te koop als trouwcadeautje voor ongeveer 8 tot 25 euro. Er zijn ook sets met een gegraveerd muntje, meestal 15 tot 40 euro.

Je kunt het net zo goed zelf oplossen, en vaak wordt het dan mooier. Een gulden of een Belgische frank uit het jaar dat je ouders trouwden, een euromunt van je geboortejaar, of een muntje dat je opa altijd in zijn zak had. Leg hem in je linkerschoen, onder de zool of onder de inlegzool, zodat je er niet de hele dag op loopt. Bij een schoen zonder ruimte kun je hem ook in je tas doen of aan je boeket laten binden door je bloemist.

Welke geluksbrengers kennen we in Nederland en Belgie?

Een paar gebruiken die je hier tegenkomt:

• Het hoefijzer, met de opening naar boven zodat het geluk er niet uit loopt. Vaak krijgt de bruid er een van een kind bij het verlaten van de kerk. Kleine versies kosten 5 tot 20 euro.
• De schoorsteenveger. In grote delen van Belgie, Duitsland en Nederland geldt het tegenkomen van een schoorsteenveger als geluk. Sommige koppels huren er zelfs een in voor bij de uitgang.
• Bruidsuikers of suikerbonen. In Belgie krijgen gasten vaak vijf gesuikerde amandelen mee, die volgens de overlevering staan voor gezondheid, welvaart, geluk, vruchtbaarheid en een lang leven. Reken op 1 tot 3 euro per gastje, afhankelijk van het doosje.
• Regen op je trouwdag. In beide landen bestaat de troostende uitleg dat regen geluk of vruchtbaarheid brengt. Handig, want de kans erop is niet klein.
• Rijst of bloemblaadjes strooien bij het naar buiten komen, een oud vruchtbaarheidsgebruik dat veel locaties tegenwoordig aan regels binden.

Niet elke locatie staat alles toe. Vraag bij de bezichtiging wat er mag met rijst, confetti of bloemblaadjes, en of het opruimen extra kost. Ons stuk over rijst strooien bij een bruiloft zet de alternatieven op een rij.

Welke gebruiken zouden juist ongeluk brengen?

Ook daar is de lijst lang, en ook daar mag je zelf bepalen hoeveel je ermee doet. Het bekendste is dat je partner de jurk niet mag zien voor de ceremonie. Verder wordt gezegd dat parels tranen voorspellen, dat je je eigen ring niet moet passen voor de dag zelf, en dat trouwen in mei ongeluk brengt, een idee dat teruggaat op een Romeins rouwfeest in die maand.

In Belgie en Nederland hoor je daarnaast dat de bruid haar eigen naam niet mag schrijven voordat ze getrouwd is, en dat het paar niet moet omkijken als ze de kerk verlaten. Neem het luchtig. Wie een gebruik leuk vindt, houdt het aan; wie het onzin vindt, laat het los. Wat je vooral niet moet doen, is je door een familielid laten vertellen dat je dag misloopt omdat je iets vergeten bent.

Hoe maak je er iets persoonlijks van?

De mooiste geluksbrengers zijn zelden gekocht. Denk aan een stukje kant uit de trouwjurk van je moeder, in je eigen zoom genaaid. Een lint van je grootmoeder om de steel van je boeket. Het kettinkje van je zus dat je leent en na de dag weer teruggeeft. Een foto in een klein medaillon aan je boeket voor iemand die er niet meer is.

Wil je iets laten maken of graveren, vraag dan bij je juwelier hoeveel tijd dat kost. Graveren duurt vaak een tot twee weken, en in het voorjaar langer. Bekijk anders het aanbod aan juweliers of zoek breder bij leveranciers in je regio.

Zo pak je het aan:

1. Kies twee of drie gebruiken die jullie echt iets zeggen en laat de rest gaan.
2. Vraag familie wat er in huis is: een sieraad, een lint, een munt, een zakdoek.
3. Regel het minstens een maand vooruit als er genaaid of gegraveerd moet worden.
4. Vraag je locatie wat er mag bij het naar buiten komen.
5. Leg alles de avond ervoor bij elkaar, zodat het niet in de drukte blijft liggen.