Waarom hoort henna bij een bruiloft?

Henna hoort bij een bruiloft omdat de plant in grote delen van Zuid-Azië, het Midden-Oosten en Noord-Afrika al eeuwen voor zegen en bescherming staat. De bruid krijgt in de dagen voor haar huwelijk tekeningen op handen en voeten, als wens voor geluk, vruchtbaarheid en een sterke band. Daarnaast is de avond eromheen een feest op zich: de vrouwen van beide families komen samen, er wordt gezongen, gegeten en gehuild, en de bruid neemt afscheid van haar ouderlijk huis.

In Nederland en België kom je het onder verschillende namen tegen, en de vorm verschilt per familie. Bij Turkse families heet het kına gecesi, bij Marokkaanse families de hennanacht, en bij Hindoestaanse, Indiase en Pakistaanse families mehndi of mehendi. De kern is overal hetzelfde: de henna zelf is kort werk, de avond eromheen is het echte gebeuren. Hieronder staat wat de betekenis is, hoe zo'n avond verloopt en waar je bij het boeken op let.

Wat betekent de henna op de handen?

De pasta laat een roodbruine tekening achter die een week of twee meegaat en dan langzaam verdwijnt. Die tijdelijkheid hoort bij de gedachte: het is een zegen voor een overgang, niet een versiering voor altijd.

Rond die tekeningen leven in verschillende families eigen uitleggen:

• De kleur geldt als teken van geluk. Hoe donkerder de afdruk, hoe sterker de band, zegt men in veel gezinnen.
• In de patronen worden soms de initialen van de bruidegom verstopt, die hij dan moet vinden.
• Zolang de henna op haar handen staat, hoeft de bruid geen huishoudelijk werk te doen. Dat is half een grap en half een serieus gebruik.
• In Turkse families krijgt de bruid henna in haar handpalm met een muntstuk erin, onder een rode sluier, terwijl er liederen over het afscheid worden gezongen.
• Bij Marokkaanse avonden hoort de henna bij een reeks momenten met meerdere jurken, begeleid door een negafa die de bruid de hele avond bijstaat.

Komen er in jullie bruiloft twee tradities samen, dan helpt twee culturen in één bruiloft combineren om de onderdelen in een werkbare volgorde te zetten.

Hoe verloopt een hennafeest?

Meestal op de avond voor de bruiloft of een paar dagen ervoor, met vooral vrouwen uit beide families. De bruid zit op een ereplek, de hennakunstenares werkt aan haar handen en voeten terwijl er muziek is, en daarna kunnen gasten zelf een kleine tekening laten zetten.

Wat je in de praktijk ziet verschijnen:

1. Een hoek of podium met kussens, bloemen en licht, waar de bruid zit en waar de foto's worden gemaakt.
2. Eén kunstenares voor het uitgebreide werk van de bruid, en soms een tweede voor de gasten.
3. Thee, zoetigheden en vaak een volledig buffet, want zo'n avond duurt lang.
4. Muziek en dans, bij Turkse en Marokkaanse families met eigen vaste liederen.
5. Kleding in kleur: de bruid draagt die avond vaak geen wit, maar groen, rood of een traditionele jurk.

Wat kost een hennakunstenaar?

Daar bestaat geen tarief voor, want het werk wordt per opdracht geprijsd. De posten die je in bijna elke opgave terugvindt:

• Het werk aan de bruid, geprijsd naar de omvang van het patroon: alleen de handen, of handen, onderarmen en voeten.
• De tijd voor de gasten, vaak per uur of per vast blok, en soms per persoon.
• Het aantal kunstenaressen, want bij veel gasten komen er twee of drie.
• Reis- en voorrijkosten, zeker als het buiten de eigen regio is.
• Een proefsessie vooraf, die soms apart wordt gerekend en soms in de prijs zit.

Vraag minstens twee opgaven en laat ze allebei hetzelfde uitgangspunt beschrijven: hoeveel uur, hoeveel mensen, en wat er met uitloop gebeurt. Vraag ook foto's van eerder werk op een huid die op de jouwe lijkt, want een patroon komt op elke huidtoon anders uit. Namen vind je via onze leveranciers en door binnen je eigen familie te vragen wie mensen echt aanraden.

Is zwarte henna veilig?

Nee, en dit is het belangrijkste punt van dit artikel. Echte henna is nooit zwart: de pasta is groenbruin en laat een oranje tot roodbruine afdruk achter die na een dag donkerder wordt. Wat als zwarte henna wordt verkocht, bevat vaak de verfstof PPD, en die hoort niet op de huid. PPD kan heftige allergische reacties geven, met blaren en littekens die maanden of permanent blijven.

Hoe je het risico beperkt:

• Vraag welke pasta er gebruikt wordt en welke ingrediënten erin zitten. Natuurlijke henna bestaat uit hennapoeder, citroensap, suiker en etherische olie.
• Weiger alles wat zwart, koud of chemisch ruikt, en alles wat binnen een halfuur zwart kleurt.
• Laat een paar dagen vooraf een kleine proef op je onderarm zetten, zodat je een reactie op tijd ziet.
• Houd er rekening mee dat de pasta een aantal uren moet blijven zitten en dat de kleur daarna nog dieper wordt. Plan dat dus niet op de ochtend van de bruiloft.
• De toezichthouders in beide landen waarschuwen hiervoor: in Nederland de NVWA, in België de FOD Economie. Op markten en stranden wordt zwarte henna nog volop aangeboden.

Kun je henna doen als het niet uit jullie cultuur komt?

Dat kan, als je het serieus neemt en niet als decoratie gebruikt. De eenvoudigste en mooiste weg is iemand uit de traditie zelf vragen om de avond te leiden, en de betekenis aan jullie gasten te laten uitleggen. Dan is het een eerbetoon in plaats van een thema.

Wat daarbij helpt: één onderdeel kiezen in plaats van een hele avond kopiëren, geen kleding of attributen dragen die een religieuze betekenis hebben die jullie niet kennen, en er vooraf over spreken met de familie die het gebruik van huis uit meebrengt. Trouwt een van jullie volgens de islamitische traditie, dan staat de bredere gang van zaken in islamitisch trouwen in Nederland en België.

Zo plan je de henna rond jullie dag

1. Kies de datum, bij voorkeur twee tot drie dagen voor de bruiloft, zodat de kleur op zijn diepst is.
2. Vraag twee opgaven met hetzelfde uitgangspunt en bekijk eerder werk.
3. Boek een proefsessie en doe meteen een huidtest met de pasta die gebruikt wordt.
4. Spreek het patroon af en bepaal hoe hoog het op de armen komt in verhouding tot je mouwen.
5. Reserveer op de avond zelf voldoende tijd: het werk aan de bruid duurt uren, niet minuten.
6. Houd lichte kleding en handdoeken klaar, want verse pasta geeft af op stof.
7. Zet een rustdag tussen de hennanacht en de trouwdag, zodat je uitgerust begint.