Wat is het huwelijksquotiënt en wat levert het op?

Het huwelijksquotiënt is een regel uit het Belgische belastingrecht. Verdient een van beide partners geen of een beperkt beroepsinkomen, dan wordt een deel van het inkomen van de andere partner fiscaal aan hem of haar toegerekend, tot een wettelijk maximum. Omdat dat toegerekende deel in een lagere belastingschijf valt, kan de gezamenlijke aanslag lager uitvallen. De belastingadministratie past de regel in de regel zelf toe bij de gemeenschappelijke aangifte, dus je hoeft er doorgaans geen apart vakje voor aan te kruisen.

Belangrijk om vooraf te weten: dit is geen aftrekpost voor trouwkosten en het staat los van jullie bruiloft. Het is een rekenwijze binnen de personenbelasting die pas speelt bij de aangifte over het jaar waarin jullie gehuwd of wettelijk samenwonend waren. Hoeveel het in jullie situatie precies uitmaakt, hangt af van beide inkomens, van jullie gezinssituatie en van de tarieven van dat aanslagjaar. Laat dat narekenen door een boekhouder of controleer het bij de belastingdienst van jullie land; de cijfers hieronder noemen we daarom niet, de werking wel.

Hoe werkt het huwelijksquotiënt precies?

De gedachte achter de regel is dat een koppel met één inkomen anders zwaarder belast wordt dan een koppel dat hetzelfde totaal met twee inkomens verdient. De Belgische personenbelasting werkt met schijven: hoe hoger het inkomen, hoe hoger het tarief op de bovenste euro's. Staat al dat inkomen op één naam, dan schuift een groot deel ervan in de hoogste schijven.

Het huwelijksquotiënt verschuift daarom een deel van dat beroepsinkomen naar de partner met geen of weinig eigen inkomen. Dat deel is begrensd: er geldt zowel een percentage als een plafond in euro, en dat plafond wordt jaarlijks aangepast. Welk bedrag voor jullie aanslagjaar geldt, zoek je op bij de Federale Overheidsdienst Financiën of vraag je aan je boekhouder, want wie met verouderde cijfers rekent komt op een verkeerde uitkomst.

Wat de regel niet doet: inkomen echt overmaken. Het is een fiscale toerekening op papier. Op de rekening van je partner komt er niets bij, en de toerekening kan wel gevolgen hebben voor andere berekeningen waarin dat inkomen meetelt.

Voor wie geldt het, en moet je het aanvragen?

De regel is bedoeld voor echtgenoten en voor wettelijk samenwonenden in België die samen één aanslag krijgen. Feitelijk samenwonen is niet genoeg: daarvoor bestaat deze gemeenschappelijke aanslag niet. Of jullie eronder vallen, hangt af van de officiële toestand op 1 januari van het aanslagjaar.

Een paar punten die in de praktijk vragen opleveren:

• Je vraagt het meestal niet apart aan; de administratie berekent het bij de gemeenschappelijke aangifte.
• Heeft de partner met het kleine inkomen een eigen beroepsinkomen boven een bepaalde grens, dan valt het voordeel weg of wordt het kleiner.
• Een vervangingsinkomen, zoals een uitkering of pensioen, telt anders mee dan loon.
• Voor het jaar waarin jullie trouwen of wettelijk gaan samenwonen gebeurt de aanslag in de regel nog afzonderlijk; de gemeenschappelijke aanslag volgt vanaf het jaar erna. Er bestaan uitzonderingen, dus laat dat nakijken.

Zet dit soort zaken niet op de lange baan tot na de bruiloft. De aangifte komt vaak in hetzelfde jaar langs als de laatste facturen van het feest, en dan is het handig als jullie weten wat er fiscaal verandert.

Wat levert het op in euro's?

Daar bestaat geen vast antwoord op, en elk bedrag dat je op een forum ziet, geldt voor iemand anders. Het verschil hangt af van de hoogte van het beroepsinkomen, van het inkomen van de partner, van het aantal personen ten laste en van de tarieven en plafonds van dat aanslagjaar. Twee koppels met hetzelfde brutoloon kunnen daardoor een ander resultaat zien.

Wat je wel kunt doen: laat de berekening maken voor jullie eigen situatie. Dat kan via de simulatie op de site van de belastingadministratie, via je boekhouder, of via de personeelsdienst als een van jullie bij een grotere werkgever werkt. Vraag om twee scenario's naast elkaar, zodat je ziet wat het verschil uitmaakt. Reken een verwacht voordeel vooral niet vooruit in jullie trouwbegroting; wij houden aan dat je het trouwbudget opbouwt met geld dat er nu is.

Bestaat er in Nederland iets vergelijkbaars?

Nee, niet onder deze naam. Nederland kent het begrip fiscaal partnerschap, waarbij je bepaalde gemeenschappelijke inkomsten en aftrekposten tussen beide aangiftes mag verdelen, bijvoorbeeld de hypotheekrenteaftrek of inkomsten uit vermogen. Dat is iets anders dan het toerekenen van beroepsinkomen: salaris blijft in Nederland bij de persoon die het verdient.

Daarnaast zijn er heffingskortingen waarvan de hoogte van het inkomen van beide partners afhangt. Trouwen of een geregistreerd partnerschap sluiten verandert in Nederland dus wel iets aan jullie aangifte, maar niet via een quotiënt. Woon je in Nederland en werk je in België, of omgekeerd, dan komt er een verdrag tussen beide landen bij kijken en is advies van een specialist op zijn plaats. Welke kosten rond een bruiloft fiscaal wel en niet meetellen, bespreken we in zijn trouwkosten aftrekbaar van de belasting.

Zo pakken jullie dit praktisch aan

1. Stel vast wat jullie officiële situatie is: gehuwd, wettelijk samenwonend of feitelijk samenwonend, en per welke datum.
2. Zoek op de site van de belastingdienst van jullie land op welke regels voor dat aanslagjaar gelden.
3. Zet beide jaarinkomens en de personen ten laste op papier, met de brutobedragen.
4. Laat een simulatie maken van de aanslag, met en zonder het quotiënt.
5. Leg die uitkomst voor aan een boekhouder als een van jullie zelfstandig is, in het buitenland werkt of een uitkering ontvangt.
6. Spreek samen af wat er met een eventueel verschil gebeurt: sparen, aflossen of in de gezamenlijke pot.
7. Bewaar de aangifte en de berekening bij jullie andere papieren, zodat je volgend jaar kunt vergelijken.

Hoe jullie de kosten van de bruiloft zelf eerlijk verdelen, staat los van de fiscale kant en werken we uit in de kosten van een bruiloft verdelen.