Welk lied kies je voor de intocht van de kerkdienst?

Kies iets van twee tot vier minuten dat plechtig begint en rustig doorloopt, want je hebt precies de tijd nodig om van de deur naar voren te lopen. Veelgekozen klassiekers zijn de Canon van Pachelbel, Jesu Joy of Man's Desiring van Bach, de Trumpet Voluntary van Jeremiah Clarke en de Arrival of the Queen of Sheba van Händel. Wil je dat de kerk meezingt, dan kies je een bekend openingslied of een psalm in plaats van instrumentale muziek. Overleg je keuze altijd eerst met de pastoor, de dominee of de organist, want zij bepalen wat binnen de dienst past.

Dat overleg is geen formaliteit. Een kerkdienst is een viering met een eigen opbouw, en niet elk nummer past daarin. In veel katholieke parochies geldt dat de muziek bij de liturgie moet aansluiten; een profane popsong wordt soms alleen instrumentaal toegestaan, of aan het begin of einde in plaats van middenin de viering. In protestantse gemeentes wordt vaak uit het Liedboek geput, aangevuld met liederen van Sela of uit de Opwekkingsbundel. Vraag daarom vroeg wat er kan, liefst bij het eerste gesprek. Dan bouw je je keuze op wat mag, in plaats van dat je later een lied moet schrappen waar je aan gehecht bent.

Wat vraagt de kerk van je muziekkeuze?

Elke kerk werkt net anders, maar deze punten komen bijna altijd terug.

• Aansluiting bij de viering. De tekst moet passen bij wat er op dat moment gebeurt. Bij de intocht is dat: verwachting, dankbaarheid, samenkomen.
• Een gesprek vooraf. Meestal met de voorganger, soms met de organist of de cantor erbij. Neem je lijstje mee, inclusief tweede keuze.
• De volledige teksten aanleveren. Veel parochies willen de teksten zien voor ze akkoord geven, en ze horen ook in het boekje.
• Beperkingen op bekende bruidsmarsen. Sommige kerken laten de mars van Wagner niet toe vanwege zijn wereldlijke herkomst. Waarom dat zo is, en wat je in plaats daarvan kunt kiezen, lees je in ons stuk over de bruidsmars of een eigen nummer bij de intocht.

Trouw je in België kerkelijk, dan gaat daar vrijwel altijd een burgerlijke voltrekking aan vooraf, meestal op een andere dag of eerder diezelfde ochtend. In Nederland kan de kerkdienst kort na het gemeentehuis plaatsvinden. Dat verschil bepaalt hoeveel tijd je hebt en dus ook hoe uitgebreid de muziek kan zijn.

Welke nummers worden vaak gekozen?

Voor de intocht werken drie soorten muziek goed.

Instrumentaal en klassiek. Naast de vier hierboven kiezen koppels vaak voor Ave Verum Corpus van Mozart, het Adagio uit een orgelwerk van Bach of Ombra mai fu van Händel. Instrumentaal heeft een voordeel: niemand hoeft mee te zingen terwijl iedereen naar jullie kijkt.

Samenzang. Een psalm of een lied dat de kerk kent, geeft een warm begin. Vaak gekozen zijn Psalm 121, "Dit is de dag die de Heer ons geeft" en, in veel Vlaamse en Nederlandse parochies, "Zomaar een dak boven wat hoofden" van Huub Oosterhuis.

Modern kerkelijk repertoire. Liederen van Sela, zoals "Ik zal er zijn" en "Gebed om zegen", worden veel gezongen bij huwelijken in protestantse gemeentes. Vraag na of ze bij jouw kerk bekend zijn, anders zingt niemand mee.

Wie speelt het, en wat kost dat?

De vaste organist van de kerk is de makkelijkste route: hij kent het instrument, de akoestiek en de dienst. Reken in Nederland en België meestal op 100 tot 250 euro voor een huwelijksviering, soms via een vaste bijdrage aan de kerk. Een parochiekoor of gelegenheidskoor vraagt vaak 150 tot 400 euro of een vrije bijdrage. Wil je iets extra's, dan kost een strijkkwartet of een trompettist bij het orgel al gauw 400 tot 800 euro voor een viering.

Opgenomen muziek kan meestal ook, maar de geluidsinstallatie in oudere kerken is gebouwd voor spraak en niet voor muziek. Vraag de koster of er een aansluiting is, en lever je nummers aan op een usb-stick én per mail. Doe altijd een proef in de lege kerk, want galm doet rare dingen met tempo en volume. Zoek je iemand die live speelt, kijk dan bij de muzikanten in jouw regio en vraag expliciet naar ervaring in kerken.

Hoe lang duurt de intocht en hoe timen jullie het?

Een middenpad is meestal twintig tot veertig meter. Rustig lopen, af en toe iemand aankijken, duurt dan ongeveer dertig tot zestig seconden per persoon of paar. Komt de hele stoet binnen, dus ouders, getuigen, bruidskinderen en daarna het bruidspaar, reken dan op twee tot drie minuten totaal.

Spreek daarom dit af met de organist of de geluidsman:

• Wie loopt in welke volgorde binnen, en met hoeveel afstand.
• Wanneer de muziek start: pas als de deuren opengaan, of al terwijl de gasten gaan staan.
• Hoe het eindigt: een organist speelt door tot iedereen staat, een opgenomen nummer moet je laten uitfaden.
• Wie het teken geeft. Eén persoon, meestal de ceremoniemeester of de koster.

Een nummer van vijf minuten is te lang. Dan sta je vooraan te wachten tot de muziek eindelijk stopt, en dat voelt ongemakkelijk voor iedereen.

Wat zet je in het kerkboekje?

Het boekje helpt gasten die de kerk niet kennen. Zet er de volgorde van de dienst in, de titels van de liederen, en de volledige tekst van alles wat samen gezongen wordt. Wil je liedteksten afdrukken, vraag dan aan de kerk of dat onder hun afspraken over auteursrechten valt: veel kerken hebben daar een regeling voor.

Laat het boekje pas drukken als de voorganger de volgorde heeft goedgekeurd. Bij een drukkerij reken je op ongeveer een tot drie euro per boekje, afhankelijk van het aantal pagina's en het papier.

Zo kies je je intochtlied

1. Vraag bij het eerste gesprek wat de kerk toelaat en of er een lijst is.
2. Kies drie kandidaten: één instrumentaal, één samenzang, één reserve.
3. Leg de teksten voor en laat ze goedkeuren.
4. Bespreek met de organist het tempo, de lengte en het startsein.
5. Loop het pad één keer in het echt, op de muziek, tijdens de repetitie.