Hoe snel kun je trouwen bij ernstige ziekte?

Bij een ernstige of levensbedreigende ziekte kun je in Nederland en België sneller trouwen dan de gebruikelijke weken die een huwelijk normaal kost. Beide landen kennen een versnelde procedure voor spoedeisende situaties, maar de precieze termijn en de voorwaarden verschillen per gemeente. Neem zo snel mogelijk contact op met de gemeente waar je wilt trouwen en leg de situatie eerlijk voor, dan hoor je wat er voor jullie mogelijk is.

Dit is geen onderwerp waar je op internet een vast antwoord voor vindt, want elke gemeente behandelt een spoedaanvraag net iets anders. Wat overal geldt: hoe eerder je belt, hoe meer ruimte er is om het goed te regelen. We zetten hieronder op een rij wat je in Nederland en in België kunt verwachten, welke documenten vaak nodig zijn en wie je het beste als eerste belt.

Wat kan er in Nederland bij een spoedsituatie?

Nederlandse gemeenten kennen de mogelijkheid om een huwelijk in spoedgevallen te voltrekken, vaak aangeduid als trouwen in spoedgevallen of een huwelijk op korte termijn. De gewone procedure vraagt een melding van het voorgenomen huwelijk, met daarna een wachttijd voordat de voltrekking mag plaatsvinden. Bij een ernstige ziekte kan die termijn op verzoek bekort worden.

Bel in dat geval meteen met de afdeling burgerzaken van de gemeente waar je wilt trouwen, leg de medische situatie uit en vraag naar de mogelijkheden voor een spoedhuwelijk. Gemeenten vragen doorgaans om:

• Geldige identiteitsbewijzen van beide partners.
• Eventueel een verklaring of brief van een arts of het ziekenhuis over de ernst van de situatie.
• Twee getuigen die meekomen naar de voltrekking.

Sommige gemeenten kunnen dezelfde dag of binnen een paar dagen een ambtenaar regelen, soms zelfs op de ziekenhuiskamer of in een hospice. Vraag dit expliciet na, want niet elke gemeente biedt dat standaard aan.

Hoe verloopt dit in België?

In België loopt de procedure via de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente. Normaal geldt er een verplichte wachttijd na de aangifte van het huwelijk, voordat de voltrekking mag plaatsvinden. Bij een ernstige ziekte kan de ambtenaar van de burgerlijke stand, in overleg met de procureur des Konings, die termijn inkorten.

Ook hier geldt: bel de dienst burgerlijke stand van je gemeente zo snel mogelijk en vraag naar een versnelde procedure wegens een levensbedreigende ziekte. Neem mee of stuur vooraf:

• Identiteitsdocumenten van beide partners.
• Een medisch attest dat de ernst en spoed van de situatie bevestigt.
• Gegevens van de getuigen die bij de voltrekking aanwezig zijn.

De ambtenaar kan in sommige gevallen ook naar het ziekenhuis of de instelling komen om het huwelijk daar te voltrekken. Vraag dit rechtstreeks na bij de gemeente, want dit hangt af van de lokale werkwijze en de beschikbaarheid van een ambtenaar.

Wie bel je als eerste?

Begin bij de gemeente, niet bij een leverancier of een website. De afdeling burgerzaken in Nederland of de dienst burgerlijke stand in België is de enige instantie die de termijn daadwerkelijk kan bekorten en die precies weet welke documenten in jouw situatie nodig zijn.

Vraag meteen naar:

• Of een spoedprocedure mogelijk is en hoe snel die kan.
• Welke documenten en verklaringen zij nodig hebben.
• Of de voltrekking op een andere plek dan het gemeentehuis kan, bijvoorbeeld in een ziekenhuis.
• Wie als ambtenaar beschikbaar is op het moment dat jullie nodig hebben.

Heb je al een arts of een afdeling medisch maatschappelijk werk betrokken, vraag dan of zij kunnen helpen bij het opstellen van een verklaring. Ziekenhuizen hebben in de praktijk vaker met zo'n situatie te maken en weten vaak welke gemeente snel kan schakelen.

Wat regel je daarnaast, naast het huwelijk zelf?

Een huwelijk sluiten verandert automatisch iets aan juridische zaken zoals erfrecht en partnerpensioen, maar niet alles gaat vanzelf goed als er haast bij zit. Overweeg in overleg met een notaris of de gemeente ook te kijken naar:

• Een testament, als dat er nog niet is of aangepast moet worden.
• Een volmacht voor medische of financiële beslissingen.
• De gevolgen voor een eventueel partnerpensioen of een uitkering.

Dit zijn zware onderwerpen om op een moeilijk moment te regelen, maar een korte vraag aan de notaris of de gemeente kan voorkomen dat er later onduidelijkheid ontstaat. Vraag of een spoedafspraak mogelijk is, net als bij het huwelijk zelf.

Wat als jullie elkaar al privé een belofte willen geven, los van het officiële deel?

Dat kan altijd en op elk moment, ook als het officiële huwelijk nog geregeld moet worden of net achter de rug is. Een kort, persoonlijk moment waarin jullie elkaar iets beloven, heeft geen juridische vorm nodig en kan op de kamer zelf, met wie er op dat moment is. Voor wie daar woorden bij wil, helpt hoe je je eigen trouwbeloftes schrijft ook in een eenvoudigere, kortere vorm.

Stappen om snel te trouwen bij ernstige ziekte

1. Bel direct de gemeente waar je wilt trouwen en leg de situatie uit.
2. Vraag naar de spoedprocedure en de documenten die zij nodig hebben.
3. Vraag een medisch attest of verklaring aan bij de behandelend arts.
4. Regel twee getuigen die op korte termijn beschikbaar zijn.
5. Vraag of de voltrekking op de verblijfplaats zelf kan plaatsvinden.
6. Bekijk met een notaris of de gemeente of een testament of volmacht ook nog geregeld moet worden.

Elke gemeente werkt net anders, dus het belangrijkste is dat je rechtstreeks en zo vroeg mogelijk contact opneemt. Documenten en formulieren bewaar je het makkelijkst overzichtelijk in de gratis checklist, zodat je niet ook nog papieren kwijtraakt op een dag waarop dat het laatste is waar je aandacht naar uit moet gaan.

Neem ook iemand in vertrouwen die je kan helpen bellen en regelen als jullie dat zelf niet meer kunnen opbrengen. Een familielid, een vriend of een maatschappelijk werker kan namens jullie contact houden met de gemeente, de documenten verzamelen en de getuigen aansturen. Juist op een moment vol emotie is het fijn als iemand anders de praktische kant van de aanvraag op zich neemt, zodat jullie de aandacht bij elkaar kunnen houden.