Speech bruiloft broer of zus: opbouw en een voorbeeldtekst

Een speech op de bruiloft van je broer of zus duurt drie tot vijf minuten. Je vertelt één verhaal uit jullie jeugd dat laat zien wie hij of zij is, je heet de nieuwe partner welkom in de familie en je sluit af met een toost. Grappig hoeft niet: herkenning raakt de zaal meer dan een reeks moppen.

Als broer of zus sta je op een aparte plek. Jij kent het bruidspaar of de helft ervan langer dan bijna iedereen in de zaal, je ouders zitten op de eerste rij en de familie van de partner kijkt mee om te zien wat voor gezin dit is. Dat maakt het spannender dan een speech voor een vriend, maar ook makkelijker, want je hebt materiaal genoeg. Vraag eerst wanneer je aan de beurt bent en hoeveel tijd je krijgt, zodat je speech op de juiste plek in het programma staat. Ons draaiboek laat zien hoe koppels de sprekers over de dag verdelen.

Wat maakt een speech als broer of zus anders?

Een vriend vertelt over de jaren waarin hij erbij was. Jij vertelt over alles daarvoor: de slaapkamer die jullie deelden, de ruzies over de afstandsbediening, de eerste keer dat er een vriendje of vriendinnetje mee naar huis kwam. Dat is je sterkste troef, en meteen je grootste valkuil, want je hebt veel te veel verhalen.

Drie dingen verwachten gasten van een broer of zus:

• Een blik op vroeger. Hoe was je broer of zus als kind, en wat zie je daar vandaag nog van terug?
• Een woord namens het gezin. Je spreekt niet officieel voor je ouders, maar de zaal hoort het wel zo.
• Een welkom voor de partner. Dat stuk mag je niet overslaan, want jij bent de familie die de nieuwe schoonzus of zwager binnenhaalt.

De algemene regels voor lengte, oefenen en wat je weglaat, vind je in hoe je een speech voor een bruiloft schrijft. Hieronder gaat het over wat specifiek is voor jouw rol.

Welke opbouw werkt voor een broer of zus?

Deze vijf blokken passen samen in vier minuten:

1. Wie ben jij? Eén zin, voor de gasten van de andere kant. "Voor wie mij niet kent: ik ben Lotte, de jongere zus van Tom."
2. Eén verhaal uit jullie jeugd. Kies een moment dat een eigenschap toont die vandaag nog klopt: zorgzaam, koppig, altijd te laat.
3. Wat je zag veranderen. Hoe merkte je dat het menens was met de partner?
4. Het welkom. Spreek de partner rechtstreeks aan, en eventueel ook diens familie.
5. De toost. Kort, met het glas omhoog en de namen van allebei.

Schrijf je verhaal uit zoals je het aan tafel zou vertellen, niet zoals een opstel. Lees het daarna hardop en schrap elke zin waar je over struikelt.

Hoe ziet een voorbeeldspeech eruit?

Deze voorbeeldtekst is van een zus voor haar broer. Pas de namen en het verhaal aan, de opbouw kun je houden.

Goedenavond allemaal. Voor wie mij niet kent: ik ben Lotte, de kleine zus van Tom. Klein is trouwens al twintig jaar niet meer waar, maar hij blijft het zeggen.

Toen ik zeven was, wilde ik per se mee op kamp met Toms scoutsgroep. Mijn ouders zeiden nee. Tom zei niets, maar de volgende ochtend lag er een tent in onze tuin. Hij had zijn eigen kamp gebouwd, alleen voor mij, met een zaklamp en een pak koekjes. We hebben er één nacht in geslapen, tot het begon te regenen.

Dat is Tom. Hij zegt niet veel, maar hij bouwt een tent.

En toen kwam Sarah. Ik wist dat het serieus was toen Tom voor het eerst vroeg wat ik van een cadeau vond. Dat had hij in dertig jaar nooit gedaan.

Sarah, je bent al lang geen gast meer bij ons aan tafel. Je weet waar de koekjes liggen en je durft mama tegen te spreken, dat lukt niet iedereen. Welkom in de familie, officieel deze keer.

Wil iedereen het glas heffen? Op Tom en Sarah.

Hoe ga je om met rivaliteit of gevoelige onderwerpen?

Familie is niet altijd eenvoudig, en de zaal zit vol mensen die dat weten. Een paar richtlijnen:

• Plagen mag, kleineren niet. Een verhaal over een mislukte kookpoging is prima, een opmerking over cijfers op school of een oud gewicht niet.
• Exen blijven thuis. Ook als grap, ook als iedereen het verhaal kent.
• Een moeilijke familiesituatie benoem je niet in de speech. Gescheiden ouders, een broer die er niet is, spanningen met schoonfamilie: dat hoort er vandaag niet in.
• Een overleden ouder of grootouder kun je kort en warm noemen, maar overleg dat eerst met het koppel. Sommigen willen het graag, anderen houden het liever voor een eigen moment.

Is jullie band minder hecht dan de zaal denkt, wees dan niet bang om het kort te houden. Twee minuten die oprecht klinken, zijn beter dan vijf die je moet spelen.

Spreek je alleen of samen met je andere broers en zussen?

Met meerdere broers en zussen is een gezamenlijke speech een goed idee, zolang het niet drie aparte speeches na elkaar worden. Verdeel de blokken: de oudste vertelt het jeugdverhaal, de jongste doet het welkom en de toost. Oefen minstens één keer samen, want wisselen van spreker kost meer tijd dan je denkt.

Het moment verschilt een beetje per land. In Nederland worden de speeches vaak tussen de gangen van het diner gehouden, aangekondigd door de ceremoniemeester. In België schuift het lange werk eerder naar het dessert, of is er al een kort woordje op de receptie. Meer daarover in wanneer je de speeches houdt. Vraag het in elk geval na, zodat je weet of de oudere familie er nog bij is als jij spreekt.

Zo schrijf je je speech in zes stappen

1. Vraag wanneer je spreekt en hoeveel minuten je krijgt.
2. Schrijf tien jeugdverhalen op een blad en kies er één.
3. Bouw je tekst op met de vijf blokken hierboven.
4. Lees hem hardop en schrap tot je onder de vijf minuten zit.
5. Laat hem lezen door iemand die de partner goed kent.
6. Zet de kernwoorden op een kaartje en oefen tot je niet meer hoeft te lezen.

Laat je speech daarna opnemen in het draaiboek van het koppel, met jouw naam, het tijdstip en wie je aankondigt.