Getrouwd in het buitenland: hoe snel moet je dat thuis doorgeven?

In Nederland staat er geen wettelijke termijn van dagen of weken op het doorgeven van een huwelijk dat je in het buitenland sloot. Je bent wél verplicht om de gemeente juiste gegevens over je burgerlijke staat te geven, dus uitstellen is geen goed idee. In België ligt het strenger: een buitenlandse huwelijksakte moet worden overgeschreven in de registers van de burgerlijke stand voordat het huwelijk hier volledig meetelt. In beide landen geldt: je huwelijk is meteen geldig, maar je papieren lopen achter tot je het regelt.

Praktisch betekent dat het volgende. Zolang je gemeente niets weet, staat er in de basisregistratie dat je ongehuwd bent. Dat werkt door in je belastingaangifte, je pensioenopbouw, een hypotheekaanvraag, een naamswijziging en zelfs in een erfenis. De meeste koppels regelen het binnen een paar weken na thuiskomst, en dat is ook het beste moment, omdat je je papieren dan nog bij de hand hebt. Hieronder lees je precies hoe het werkt in beide landen, wat het kost en waar het vaak misgaat.

Moet je een huwelijk in het buitenland meteen aangeven?

Meteen hoeft niet, snel is wel verstandig. Voor Nederland is er geen deadline zoals bij een geboorte, die binnen drie dagen aangegeven moet worden. Je gemeente kan je wel om gegevens vragen, en je bent verplicht daaraan mee te werken. Kom je terug van een huwelijk in Las Vegas, dan duurt het bovendien enkele weken voor je de officiële akte in huis hebt, dus de klok begint pas echt te lopen als je post uit de Verenigde Staten binnenkomt.

Let op een veelgemaakte fout: het sierlijke certificaat dat je in de kapel meekrijgt, is geen rechtsgeldig document. De echte akte, het marriage certificate, moet je apart bestellen bij de county waar je trouwde, in Vegas dus bij Clark County. Reken op ongeveer 20 dollar per gewaarmerkt afschrift en op zo'n twee weken verwerkingstijd nadat de kapel de papieren heeft ingediend. Bestel meteen twee exemplaren, want je hebt er soms een nodig voor de gemeente en een voor jezelf.

Hoe geef je een buitenlands huwelijk door in Nederland?

Je maakt een afspraak bij de gemeente waar je staat ingeschreven en neemt je huwelijksakte, je identiteitsbewijs en de eventuele vertaling mee. De ambtenaar werkt je gegevens in de basisregistratie personen bij, waarna je burgerlijke staat klopt. Daarnaast kun je je akte laten inschrijven bij de gemeente Den Haag, die de landelijke taken voor buitenlandse akten doet. Dat is voor inwoners van Nederland niet verplicht, maar wel handig: je akte ligt daarna permanent in Nederland en je kunt er altijd een afschrift van opvragen, ook als het buitenland moeilijk doet.

Woon je zelf niet in Nederland maar wil je het huwelijk hier wel geregistreerd hebben, dan loopt alles via Den Haag. Denk verder aan de vervolgstappen: doorgeven aan je zorgverzekeraar, je pensioenfonds, je bank en je werkgever. Wil je de naam van je partner gaan gebruiken, lees dan ook hoe een naamswijziging na je huwelijk werkt.

Hoe werkt het in België?

In België is de overschrijving in de Databank voor de Akten van de Burgerlijke Stand geen vrije keuze. Als Belg trouw je in het buitenland, dan laat je die akte registreren, ofwel bij de dienst burgerlijke stand van je gemeente, ofwel bij de Belgische ambassade of het consulaat in het land waar je trouwde. Pas daarna kun je vlot een uittreksel krijgen waarmee je je huwelijk hier bewijst.

De gemeente kijkt bij die overschrijving of het huwelijk aan de Belgische regels voldoet, bijvoorbeeld of er geen sprake was van een schijnhuwelijk en of beide partners vrij waren om te trouwen. Dat kost meestal wat extra weken. Uittreksels uit de databank zijn in België doorgaans gratis, maar voor de legalisatie en de vertaling betaal je wel. Doe deze stap dus eerder vroeg dan laat, zeker als je binnen een jaar een lening, een woning of een adoptiedossier op de planning hebt staan.

Welke papieren en kosten komen erbij kijken?

Voor een huwelijk buiten de Europese Unie heb je bijna altijd een apostille nodig, een stempel die bevestigt dat de handtekening op de akte echt is. Voor een huwelijk in Nevada haal je die bij de Secretary of State van die staat, voor ongeveer 20 dollar per document. Komt de akte uit een land zonder apostilleverdrag, dan gaat het via de zwaardere weg van legalisatie bij het ministerie en de ambassade.

Waar je verder op rekent:

• Beëdigde vertaling: ongeveer 45 tot 90 euro per document. Nederlandse gemeenten aanvaarden vaak Engels, Duits en Frans zonder vertaling, Belgische gemeenten vragen meestal een vertaling naar Nederlands, Frans of Duits.
• Extra afschriften van de buitenlandse akte: 15 tot 25 euro per stuk.
• Afschrift van je Nederlandse akte later opvragen: ongeveer 16 euro bij de gemeente.
• Verzending en spoedbehandeling: soms nog eens 30 tot 60 euro.

Bij elkaar zit je al snel op 100 tot 250 euro papierwerk voor een huwelijk buiten Europa. Zet dat bedrag in je budgetplanner voor je vertrekt, want het valt bijna altijd buiten de offerte van de ceremonie. Wat er verder komt kijken bij trouwen over de grens, staat in ons stuk over trouwen in het buitenland.

Wat gaat er mis als je het jaren laat liggen?

Het meest voorkomende probleem is dat papieren zoekraken. Een akte van tien jaar geleden opnieuw bestellen bij een buitenlandse instantie is een stuk lastiger dan meteen na de bruiloft. Ook loop je aan tegen instanties die je als ongehuwd zien terwijl je dat niet bent, met gedoe bij de belastingaangifte of bij het aanvragen van een gezamenlijke lening.

Een tweede punt is het huwelijksvermogensrecht. Welk recht op jullie huwelijk van toepassing is, hangt onder meer af van waar jullie na de bruiloft samen wonen en van wat jullie eventueel hebben afgesproken. Trouw je in het buitenland en woon je daarna in Nederland of België, laat dat dan even nakijken door een notaris. Dat is geen luxe: het bepaalt van wie welke bezittingen en schulden zijn.

Zo regel je het in vijf stappen

1. Bestel na de bruiloft meteen twee gewaarmerkte afschriften van de buitenlandse akte.
2. Vraag de apostille of legalisatie aan in het land waar je trouwde.
3. Laat de akte zo nodig vertalen door een beëdigd vertaler.
4. Maak een afspraak bij je gemeente, in België voor de overschrijving, in Nederland voor de basisregistratie en eventueel Den Haag.
5. Geef je nieuwe burgerlijke staat door aan bank, verzekeraar, pensioenfonds en werkgever.

Twijfel je, bel dan de dienst burgerlijke stand van je gemeente. Zij doen dit dagelijks en zeggen in vijf minuten welke stukken zij willen zien.