In Turkije getrouwd: hoe registreer je dat huwelijk in Nederland?

Een huwelijk dat in Turkije volgens de Turkse regels is voltrokken, wordt in Nederland in beginsel erkend. Je hoeft dus niet opnieuw te trouwen. Wat je wel doet, is je huwelijk laten opnemen in de administratie: woon je in Nederland, dan meld je het bij je eigen gemeente, die het verwerkt in de basisregistratie personen. Woon je niet in Nederland, dan verloopt de inschrijving via de gemeente Den Haag, die daarvoor een landelijke taak heeft.

Het woord omzetting dat mensen vaak gebruiken, is eigenlijk niet het juiste woord. Er wordt niets omgezet: het huwelijk bestond al vanaf de dag dat het in Turkije werd gesloten. Wat je doet is bewijs aanleveren zodat de Nederlandse overheid jullie burgerlijke staat kan aanpassen. Dat scheelt in de praktijk veel: zolang je in Nederland nog als ongehuwd staat geregistreerd, loop je tegen problemen aan bij de Belastingdienst, bij verzekeringen en bij alles wat met erfrecht te maken heeft. Hieronder staat wat je nodig hebt en in welke volgorde.

Wordt een Turks huwelijk in Nederland zomaar erkend?

In de regel wel. Nederland erkent een huwelijk dat in het buitenland rechtsgeldig is gesloten volgens het recht van dat land. Er is geen aparte goedkeuringsprocedure: de erkenning volgt uit de wet zodra je kunt aantonen dat het huwelijk daar geldig tot stand is gekomen. Voor Turkije betekent dat het burgerlijke huwelijk voor de ambtenaar van de burgerlijke stand, niet de religieuze plechtigheid die daar soms op volgt.

Er zijn uitzonderingen, en die draaien allemaal om strijd met de Nederlandse openbare orde. Denk aan een huwelijk dat is gesloten onder dwang, een huwelijk waarbij een van beiden minderjarig was, of een tweede huwelijk terwijl een eerder huwelijk nog bestond. In die gevallen kan erkenning worden geweigerd. Twijfel je of jouw situatie hier raakt, laat dat dan vooraf beoordelen door een jurist of vraag het na bij de gemeente, want een afwijzing achteraf is vervelender dan een vraag vooraf.

Welke documenten heb je nodig?

De kern is een recent uittreksel van de Turkse huwelijksakte. Vraag daarbij het meertalige internationale model aan als dat beschikbaar is, want een uittreksel dat in meerdere talen is opgesteld hoeft in veel gevallen niet meer vertaald te worden. Krijg je alleen een Turkstalig document, dan heb je een beëdigde vertaling nodig van een vertaler die in Nederland is ingeschreven in het register voor beëdigde tolken en vertalers.

Daarnaast is er meestal een apostille nodig. Turkije is aangesloten bij het apostilleverdrag, waardoor de gang naar een ambassade niet nodig is: de apostille wordt in Turkije zelf afgegeven, doorgaans door de kaymakamlık of de valilik van de provincie waar het document is opgemaakt. Laat die apostille zetten voordat je naar Nederland terugkomt, want op afstand regelen kost weken en soms een gemachtigde ter plaatse. Neem ook je paspoorten en je verblijfsdocument mee naar de afspraak.

Hoe verloopt de inschrijving bij de gemeente?

Maak een afspraak bij de balie burgerzaken van je woongemeente en meld dat je in het buitenland bent getrouwd. Neem de originele stukken mee, want kopieën worden zelden geaccepteerd. De ambtenaar beoordeelt de documenten en past daarna je burgerlijke staat in de basisregistratie aan. Voor dat verwerken vragen gemeenten meestal geen leges, maar reken op enkele weken doorlooptijd als de stukken worden nagekeken.

Los daarvan kun je je buitenlandse huwelijksakte laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand in Den Haag. Dat is niet altijd verplicht, maar wel handig: daarna kun je in Nederland een afschrift van je huwelijksakte opvragen zonder telkens terug te moeten naar Turkije. Voor die inschrijving worden wel kosten gerekend. Woon je zelf niet in Nederland maar heeft een van jullie de Nederlandse nationaliteit, dan is Den Haag sowieso het adres. Meer over de bredere regels rond trouwen over de grens staat in wat komt er kijken bij trouwen in het buitenland.

Wat verandert er daarna praktisch?

Zodra je burgerlijke staat is bijgesteld, ben je in alle Nederlandse systemen gehuwd. Dat werkt door in het fiscaal partnerschap bij de Belastingdienst, in toeslagen, in je pensioenopbouw en in het erfrecht. Wil je de naam van je partner gaan gebruiken, dan regel je dat apart via de gemeente, zoals we beschrijven in je achternaam veranderen na het trouwen.

Eén punt verdient extra aandacht: welk huwelijksvermogensrecht op jullie van toepassing is. Bij een huwelijk met een grensoverschrijdend element is dat niet vanzelfsprekend het Nederlandse stelsel, want dat hangt onder meer af van waar jullie na het huwelijk zijn gaan wonen en van wat jullie eventueel hebben afgesproken. Dit is precies zo'n onderwerp waarbij het loont om een uur bij een notaris te gaan zitten, zeker als er een huis, een onderneming of vermogen in twee landen speelt. Wat er verder nog te regelen valt, staat in wat regel je na de bruiloft.

Hoe werkt het als je in België woont?

Het principe is hetzelfde: België erkent een huwelijk dat volgens het recht van het land van voltrekking geldig is gesloten. Je meldt je met de Turkse huwelijksakte bij de dienst burgerlijke stand van je gemeente, waar de akte wordt opgenomen in de centrale databank van akten van de burgerlijke stand.

De formele eisen liggen in België iets strikter. Je hebt doorgaans een gelegaliseerde of van een apostille voorziene akte nodig, plus een vertaling door een beëdigd vertaler, en soms wordt ook die vertaling gelegaliseerd. De ambtenaar van de burgerlijke stand mag de erkenning weigeren bij aanwijzingen van een schijnhuwelijk of van een gedwongen huwelijk, en dan volgt een procedure. Vraag daarom vooraf per e-mail welke stukken jouw gemeente precies wil zien, want dat verschilt merkbaar per gemeente.

Zo pak je het aan:

1. Vraag in Turkije een recent internationaal uittreksel van de huwelijksakte aan.
2. Laat daar meteen de apostille zetten bij de bevoegde Turkse instantie.
3. Regel indien nodig een beëdigde vertaling in het land waar je de akte gebruikt.
4. Maak een afspraak bij burgerzaken van je gemeente en neem de originelen mee.
5. Vraag daarna een afschrift op en werk je gegevens bij bij de Belastingdienst, je pensioenfonds en je verzekeraar. Houd het overzicht met de checklist en zoek waar nodig hulp bij de leveranciers op het portaal.