Wat is ondertrouw en hoe lang van tevoren regel je het?

Ondertrouw is de officiële melding bij de gemeente dat je gaat trouwen. In Nederland doe je die melding, ook wel de melding voorgenomen huwelijk genoemd, minstens twee weken en maximaal één jaar voor de trouwdatum. De gemeente controleert dan of jullie mogen trouwen en of alle papieren kloppen. In België bestaat de term ondertrouw niet meer: daar doe je een aangifte van het huwelijk bij de gemeente van een van beide partners. Voor de exacte termijnen en documenten volg je altijd de instructies van je eigen gemeente, want die kunnen per situatie verschillen.

Rond de ondertrouw hangt soms verwarring, deels omdat de regels de laatste jaren zijn veranderd en deels omdat Nederland en België andere woorden en termijnen hanteren. Vroeger moest je in Nederland verplicht in ondertrouw op het gemeentehuis, tegenwoordig kan de melding vaak digitaal of schriftelijk. Hieronder zetten we op een rij wat de melding inhoudt, wanneer je die doet en welke stukken je nodig hebt, zodat je met de juiste vragen bij het loket komt.

Wat is ondertrouw precies?

Ondertrouw is geen ceremonie, maar een administratieve stap. Je laat de gemeente officieel weten dat jullie van plan zijn te trouwen, zodat de ambtenaar kan nagaan of aan alle voorwaarden is voldaan. Denk aan zaken als: zijn jullie allebei meerderjarig en ongehuwd, en zijn er geen wettelijke beletselen? Pas na deze melding mag het huwelijk worden voltrokken.

In Nederland heet dit sinds enkele jaren officieel de melding voorgenomen huwelijk of partnerschap. In de volksmond blijft iedereen het ondertrouw noemen. Het is dus geen feestelijk moment op zich, al kiezen sommige koppels ervoor er samen een leuk uitje van te maken. Belangrijk om te weten: de melding regelt alleen het huwelijk als burgerlijke akte, los van een eventuele kerkelijke of vrije ceremonie.

Hoe lang van tevoren moet je in ondertrouw?

In Nederland doe je de melding minimaal veertien dagen en maximaal één jaar voor de trouwdatum. Die termijn van twee weken is de wettelijke minimumperiode tussen de melding en de trouwdag. In de praktijk is het verstandig ruim op tijd te melden, zeker als je in een populaire maand trouwt of documenten uit het buitenland nodig hebt, want dat kost extra tijd.

In België geldt dat de aangifte van het huwelijk minstens veertien dagen voor de trouwdatum moet gebeuren. Daarna heb je in principe zes maanden de tijd om daadwerkelijk te trouwen. Trouw je niet binnen die periode, dan moet de aangifte opnieuw. Omdat gemeenten eigen openingstijden en soms een afsprakensysteem hanteren, informeer je het best een paar maanden vooraf naar de precieze werkwijze. Reken bij twijfel liever te vroeg dan te laat.

Hoe werkt de aangifte van je huwelijk in België?

In België ga je langs bij de dienst Burgerlijke Stand van de gemeente waar een van jullie is ingeschreven. Daar leg je vast op welke datum en in welke gemeente je wil trouwen. De ambtenaar stelt op basis van jullie gegevens een dossier samen en vraagt de nodige akten op, vaak rechtstreeks bij andere gemeenten, zodat je die niet altijd zelf hoeft aan te leveren.

Woon je in verschillende gemeenten, dan kies je zelf bij welke van de twee je de aangifte doet. Trouwen in een gemeente waar geen van beiden woont, kan soms, maar niet altijd, dus vraag dat vooraf na. Houd er rekening mee dat de gemeente je huwelijksdatum pas definitief vastlegt na de aangifte, dus boek een feestlocatie bij voorkeur onder voorbehoud tot alles rond is.

Welke documenten heb je nodig?

De precieze lijst hangt af van je situatie en je gemeente, maar deze stukken komen bijna altijd terug:

• Een geldig identiteitsbewijs van beide partners.
• Een recent afschrift van je geboorteakte, in Nederland vaak automatisch beschikbaar, in België meestal door de gemeente zelf opgevraagd.
• Gegevens van je getuigen, meestal twee tot vier personen, met hun namen en soms een kopie van hun identiteitsbewijs.
• Bewijs van ongehuwde staat of, na een eerdere relatie, een echtscheidingsakte of overlijdensakte.
• Extra documenten bij een buitenlandse nationaliteit of verblijf, zoals een verklaring van huwelijksbevoegdheid.

Woon je of ben je geboren in het buitenland, dan duurt het opvragen en soms laten vertalen van akten langer. Begin daar vroeg mee. Houd alle papieren samen in één map, zodat je niks kwijtraakt in de drukte van de voorbereidingen.

Wat kost de ondertrouw en wanneer regel je het?

De melding of aangifte zelf is in Nederland meestal gratis, al rekenen sommige gemeenten kosten voor bepaalde akten of afschriften. In België is de aangifte doorgaans kosteloos, maar reken op mogelijke kosten voor het trouwboekje of extra uittreksels. De grote kosten zitten niet in deze stap, maar in de trouwdag zelf. Houd die apart bij in je trouwbudget.

Plan de ondertrouw ongeveer twee tot vier maanden voor de bruiloft in, of nog eerder als je in een drukke periode trouwt of buitenlandse documenten nodig hebt. Zet de stap duidelijk in je planning, zodat je hem niet vergeet tussen alle andere afspraken door. Een trouwchecklist helpt je om deze en andere formele stappen op het juiste moment af te vinken.

Zo pak je de ondertrouw aan

1. Zoek op de site van je eigen gemeente op welke termijn en werkwijze gelden.
2. Verzamel identiteitsbewijzen, geboortegegevens en gegevens van je getuigen.
3. Plan de melding of aangifte minstens twee weken, maar liefst maanden, voor de trouwdag.
4. Vraag buitenlandse akten vroeg op en laat ze zo nodig vertalen.
5. Bewaar alle bevestigingen en papieren op één vaste plek.

Regel je dit op tijd, dan is de administratieve kant geen bron van stress meer. Wil je alle formele en feestelijke stappen overzichtelijk houden, maak dan een gratis account aan en plan jullie voorbereiding rustig stap voor stap.