Kun je je ondertrouw vieren, en hoe pak je dat aan?

Je ondertrouw vieren mag natuurlijk, al is de afspraak zelf niet meer dan een administratieve stap van een kwartier tot een half uur. Veel koppels trekken toch iets moois aan, maken een foto op de trappen van het gemeentehuis en gaan daarna ontbijten of lunchen met hun ouders of getuigen. Meer hoeft het niet te zijn. In Nederland heet het officieel de melding voorgenomen huwelijk, in België de aangifte van het huwelijk, en beide kunnen tegenwoordig vaak digitaal of op afspraak.

Het aardige is dat dit meestal het eerste officiële moment van jullie trouwplanning is. Tot dan toe is alles wensen en offertes; hier staat voor het eerst een datum vast in de administratie. Dat maakt indruk, ook op koppels die van tevoren dachten dat het niets bijzonders zou zijn. Hieronder lees je wat er precies gebeurt, hoe je er een moment van maakt zonder dat het een tweede bruiloft wordt, en wat je meeneemt.

Wat gebeurt er tijdens de ondertrouw?

Weinig spectaculairs, en dat is precies de bedoeling. Een ambtenaar van de burgerlijke stand controleert jullie gegevens, kijkt of er geen wettelijke beletselen zijn en legt de trouwdatum en de trouwlocatie vast. Vaak worden meteen de gegevens van jullie getuigen genoteerd. Het duurt zelden langer dan een half uur.

In Nederland gaat de melding steeds vaker digitaal, met DigiD, en dan is er helemaal geen loketmoment. Wil je toch langs, vraag dan bij je gemeente of je de melding aan de balie of op afspraak mag doen. In België gaan jullie voor de aangifte meestal samen langs bij de dienst Burgerlijke Stand van de gemeente waar een van beiden staat ingeschreven, en daar is dus wel een afspraak met een ambtenaar. Voor de exacte termijnen, documenten en werkwijze volg je altijd de instructies van je eigen gemeente; die verschillen per plaats en per situatie. De regels en termijnen leggen we uit in ons stuk over wat ondertrouw precies is.

Kun je er een feestelijk moment van maken?

Zeker, en het mooie is dat het bijna niets kost. Een paar ideeën die koppels in Nederland en België vaak gebruiken:

• Kleed je aan. Geen trouwkleding, maar wel iets waar je je goed in voelt. Dat verandert de sfeer meteen.
• Maak een foto. Voor het gemeentehuis, met de datum op een bordje of gewoon met z'n tweeën. Sommige koppels vragen hun fotograaf voor een korte shoot van dertig tot zestig minuten, wat vaak tussen de 150 en 350 euro kost. Kijk bij de fotografen in je regio of iemand zo'n kort blok aanbiedt.
• Neem je ouders of getuigen mee. Hooguit vier tot zes mensen, anders wordt het een gebeurtenis waar je omheen moet plannen.
• Ga daarna ontbijten of lunchen. Een tafel voor zes in een goed café kost 20 tot 40 euro per persoon. Dat is de hele viering.
• Open thuis een fles. Bewaar het etiket of schrijf er iets op, dan heb je een aandenken zonder er iets voor te kopen.

Wat je beter niet doet: er een klein feest van maken met tientallen gasten. Je nodigt dan onvermijdelijk mensen uit die zich afvragen of ze straks ook op de bruiloft komen, en dat gesprek wil je niet voeren. Houd het klein en houd het van jullie samen.

Wat neem je mee en wat kost het?

Neem in beide landen in elk geval een geldig identiteitsbewijs van jullie allebei mee, en de namen, geboortedata en adressen van jullie getuigen. Gemeenten vragen vaak zelf de akten op bij andere gemeenten, maar niet altijd. Zijn een van jullie of jullie ouders in het buitenland geboren of eerder getrouwd geweest, reken dan op extra papieren, en soms op een legalisatie of een beëdigde vertaling. Dat kan weken duren, dus begin er vroeg mee.

De melding of aangifte zelf is in veel gemeenten gratis of kost een klein bedrag. De echte kosten zitten in de huwelijksvoltrekking: die verschilt sterk per gemeente en per dag van de week, en loopt van kosteloos of enkele tientallen euro's op een vast tijdstip tot enkele honderden euro's op een zaterdag. Een trouwboekje kost vaak tussen de 20 en 45 euro en is nergens verplicht. Vraag de exacte tarieven na bij je gemeente en zet ze in je begroting, want ze worden makkelijk vergeten.

Wanneer doe je de melding of de aangifte?

In Nederland doe je de melding minimaal veertien dagen en maximaal één jaar voor de trouwdatum. In België moet de aangifte minstens veertien dagen voor de huwelijksdatum gebeuren, en trouw je in principe binnen zes maanden na de aangifte. Dat betekent dat je in België dus niet te vroeg kunt zijn: wie anderhalf jaar vooruit plant, doet de aangifte pas veel later.

In de praktijk kiezen de meeste koppels een moment tussen de twee en zes maanden voor de bruiloft. Dat geeft lucht om documenten te regelen en om nog iets aan te passen. Heb je buitenlandse akten nodig, plan dan ruimer. Zet de afspraak als losse taak in je checklist, want het is precies zo'n stap die tussen de zaal en de fotograaf door wordt vergeten.

Wat regel je meteen daarna?

Gebruik het moment om drie dingen af te ronden. Bevestig eerst welke ambtenaar jullie ceremonie doet en hoe laat die precies begint. Geef daarna de definitieve namen van je getuigen door, want daar zit vaak een uiterste datum aan. En vraag tot slot na hoe en wanneer je moet betalen voor de voltrekking.

Daarna kun je met een gerust hart je save-the-dates of trouwkaarten versturen. De datum ligt nu officieel vast, dus je loopt geen risico meer dat je de zaal wel had maar het gemeentehuis niet.

Zo pak je jullie ondertrouw aan

1. Vraag bij je gemeente na of de melding digitaal gaat of op afspraak, en wat je moet meenemen.
2. Kies een datum tussen twee en zes maanden voor de bruiloft, ruimer bij buitenlandse akten.
3. Beslis of je er een klein moment van maakt en met wie, hooguit met zes mensen.
4. Regel de getuigengegevens, de ambtenaar en de betaling in één keer.
5. Verstuur pas daarna je kaarten, met de bevestigde datum erop.