Verlof rond je trouwdag: waar heb je recht op?

Het korte antwoord verschilt per land. In Belgie heb je als werknemer in de privesector wettelijk recht op twee dagen klein verlet voor je eigen huwelijk, met behoud van loon, op te nemen in de week van het huwelijk of de week erna. In Nederland bestaat er geen wettelijk recht op trouwverlof: daar hangt het af van je cao, je personeelsreglement of een afspraak met je werkgever, en in de praktijk is een tot twee dagen gebruikelijk. Kijk dus eerst in je cao of arbeidsreglement voordat je iets aanneemt.

Dat verschil zorgt regelmatig voor verwarring bij koppels die in het ene land wonen en in het andere werken. Daarbij komt dat trouwverlof en vakantiedagen twee losse dingen zijn: de dagen voor je huwelijksreis vraag je gewoon als vakantie aan. Hieronder zetten we per land op een rij waar je aanspraak op maakt, hoe je het aanvraagt en wat je kunt doen als je werkgever iets op je trouwdag plant. Dit is algemene uitleg, geen juridisch advies; bij een conflict is je cao of een jurist leidend.

Hoeveel trouwverlof krijg je in Belgie?

Klein verlet is geregeld in een koninklijk besluit en geldt voor werknemers in de privesector. Voor je eigen huwelijk zijn dat twee dagen, te kiezen tijdens de week waarin het huwelijk valt of de week erna. Je krijgt die dagen betaald en ze gaan niet van je vakantiedagen af.

Voor het huwelijk van iemand anders is het meestal een dag: het huwelijk van je kind of het kind van je partner, van een broer of zus, van een schoonbroer of schoonzus, van een ouder, schoonouder of stiefouder, of van een kleinkind. Die dag is de dag van het huwelijk zelf; valt die op een dag dat je normaal niet werkt, dan vervalt hij in principe.

Let op twee dingen. Ten eerste kan je sectorale cao of je bedrijf gunstiger zijn dan de wet, bijvoorbeeld drie of vier dagen; kijk daarom altijd in je arbeidsreglement. Ten tweede geldt klein verlet zo niet voor ambtenaren en statutair personeel; daar staan de dienstvrijstellingen in een eigen reglement. Verwittig je werkgever op tijd en lever het bewijs van de gemeente in als daarom gevraagd wordt.

En hoe zit het in Nederland?

Nederland kent geen wet die trouwverlof toekent. Wat je krijgt, staat in je cao of in de arbeidsvoorwaarden van je werkgever, meestal onder het kopje buitengewoon verlof of bijzonder verlof. Veel cao's geven een of twee dagen betaald verlof voor je eigen huwelijk en een dag voor het huwelijk van een kind, ouder, broer of zus.

Staat er niets in je cao, dan is het een kwestie van vragen. In de praktijk zegt bijna geen enkele werkgever nee tegen een trouwdag, maar formeel neem je dan een vakantiedag op. Calamiteitenverlof uit de Wet arbeid en zorg is bedoeld voor onvoorziene omstandigheden en is meestal niet de juiste route voor een dag die je maanden vooruit plant.

Een bruikbaar detail: vraag je vakantie schriftelijk aan. Reageert je werkgever niet binnen twee weken schriftelijk met gewichtige redenen om die vakantie te weigeren, dan staat de periode volgens de Nederlandse wet vast zoals jij hem aanvroeg. Doe dat dus per mail en bewaar de bevestiging.

Hoe regel je vrij voor je huwelijksreis?

Dat zijn gewoon vakantiedagen, in beide landen. Vraag ze zo vroeg mogelijk aan, het liefst in dezelfde mail waarin je je trouwdatum doorgeeft. Wanneer je die reis het beste plant, staat in een huwelijksreis plannen. Zeker in sectoren met collectieve sluitingen of vaste roosterperiodes wordt de zomerplanning maanden vooruit gemaakt.

Praktische tips die het verschil maken:

• Vraag de dag na de bruiloft ook vrij, ook als je pas later op reis gaat. Je bent kapot.
• Plan de laatste werkweek voor de bruiloft licht, en zet geen deadlines in de week erna.
• Geef je collega's een duidelijk overdrachtsdocument mee, dan word je niet gebeld.
• Trouw je in het buitenland, tel dan de reisdagen mee, en houd rekening met het ophalen van documenten.
• Werk je in ploegen, ruil dan vroeg met een collega en leg de ruil schriftelijk vast.

Meer over het combineren van werk en planning lees je in trouwplanning naast een fulltime baan. Zet je vrije dagen ook meteen in de checklist, dan zie je in een oogopslag welke weken je nog beschikbaar bent voor pasbeurten en proeverijen.

Mag je werkgever iets op je trouwdag plannen?

Dit gebeurt vaker dan je zou denken, bijvoorbeeld een afspraak bij de bedrijfsarts of een verplichte training. Formeel mag een werkgever afspraken inplannen tijdens werktijd, en als je ziek bent geldt een meewerkplicht bij de begeleiding. Maar dat betekent niet dat de datum in beton staat.

De praktische route: reageer meteen schriftelijk, meld dat je die dag trouwt en vraag om verplaatsing met twee alternatieve data erbij. Doe dat vriendelijk en zakelijk, en bewaar de mail. Een bedrijfsarts heeft er zelf ook geen belang bij om iemand op zijn trouwdag te zien; in de meeste gevallen is een telefoontje naar de arbodienst genoeg om het te verzetten.

Blijft je werkgever bij de afspraak staan, vraag dan waarom die datum vaststaat en of er een dringende reden is. Kom je er niet uit, neem dan contact op met je vakbond, de sociale dienst van je bedrijf, of in Nederland het Juridisch Loket en in Belgie de sociale inspectie of je vakbondssecretaris. Leg wel steeds alles schriftelijk vast, dat is achteraf je enige bewijs.

Zo pak je het aan

1. Zoek in je cao of arbeidsreglement op wat er over huwelijk en buitengewoon verlof staat.
2. Vraag trouwverlof en vakantie schriftelijk aan, in een mail, en vraag om bevestiging.
3. Vraag de dag na de bruiloft er meteen bij, en plan de week erna licht.
4. Bewaar het bewijs van de gemeente, want sommige werkgevers vragen erom.
5. Wordt er iets op je trouwdag gepland, reageer dan schriftelijk en stel twee andere data voor.