Huwelijkspremie van je werkgever: heb je er recht op?

Een huwelijkspremie van je werkgever is in Nederland en België geen wettelijk recht. Of je er een krijgt, hangt af van je cao, je sector, je arbeidsreglement of de goodwill van je werkgever. In België kennen sommige sectoren een premie via een sociaal fonds, en een geschenk van de werkgever is daar onder voorwaarden belastingvrij.

Omdat het geen standaardregeling is, gaat er veel mis in de verwachtingen. Collega's vertellen dat ze iets kregen, maar dat kan een gebaar van één werkgever zijn geweest, of een regeling uit een andere sector. Reken een premie daarom pas mee als je hem op papier hebt. Zet hem tot die tijd als mogelijke meevaller apart in je budgetplanner, zodat jullie trouwbudget niet op een bedrag steunt dat misschien nooit komt. Dit artikel is algemene uitleg; voor jouw situatie zijn je cao, je loonadministratie of een vakbond het juiste aanspreekpunt.

Bestaat er een wettelijke huwelijkspremie?

Nee, in geen van beide landen. Er is geen wet die een werkgever verplicht om bij een huwelijk geld te geven. Wat wel bij wet geregeld is, gaat over tijd en niet over geld: in België heb je als werknemer in de privésector recht op klein verlet voor je eigen huwelijk, in Nederland hangt trouwverlof van je cao af. Hoe dat precies werkt, staat in verlof rond je trouwdag.

Een premie is dus altijd iets bovenop de wet. Ze kan uit drie bronnen komen:

• een cao of sectorakkoord dat een vast bedrag of een geschenk vastlegt;
• een bedrijfsregeling in het personeelsreglement of arbeidsreglement;
• een vrijwillig gebaar van je werkgever, zonder vaste regel.

Alleen bij de eerste twee kun je je erop beroepen. Bij de derde is het een geschenk, geen recht.

Hoe zit het in Nederland?

In Nederland heet het meestal een huwelijksgratificatie of een geschenk bij huwelijk. Sommige cao's en grotere werkgevers hebben er een bepaling over, vaak naast regels voor een jubileum of een geboorte. Veel werkgevers hebben niets vastgelegd.

Zoek in je cao en personeelshandboek op woorden als huwelijk, gratificatie, geschenk en bijzondere gebeurtenissen. Staat er iets, lees dan ook de voorwaarden: soms geldt de regeling alleen na een minimale diensttijd, of ook bij een geregistreerd partnerschap.

Let op de belasting. Een gift in geld van je werkgever is in principe loon. Je werkgever kan zo'n gift onder voorwaarden onderbrengen in de vrije ruimte van de werkkostenregeling, en dan betaal jij er geen loonbelasting over. Of dat gebeurt, is een keuze van je werkgever. Vraag het na bij de salarisadministratie, dan weet je of je een bruto- of een nettobedrag ontvangt.

Hoe zit het in België?

In België loont het om naar je paritair comité te kijken. Dat nummer staat op je loonfiche of in je arbeidsovereenkomst. Een aantal sectoren keert via een sociaal fonds of fonds voor bestaanszekerheid een premie uit bij een huwelijk, en soms ook bij wettelijke samenwoning. Je vraagt die dan meestal zelf aan bij het fonds, met een bewijs van het huwelijk.

Daarnaast kan je werkgever je zelf iets geven. Een geschenk naar aanleiding van je huwelijk of je wettelijke samenwoning is onder voorwaarden vrijgesteld van sociale bijdragen en belasting, tot een maximumbedrag dat de overheid vastlegt. Het mag gaan om geld, een cadeaucheque of een geschenk in natura. Geeft je werkgever meer dan dat maximum, dan wordt het deel erboven als loon behandeld. Je werkgever of het sociaal secretariaat kent het actuele bedrag.

Werk je bij de overheid of in het onderwijs, dan gelden aparte regels. Kijk in het personeelsstatuut of vraag het na bij de personeelsdienst.

Geven vakbond of ziekenfonds ook iets?

Soms wel. In België hebben vakbonden en ziekenfondsen in het verleden voordelen gegeven aan leden die trouwden of wettelijk gingen samenwonen, en bij sommige bestaat dat nog. Die regelingen veranderen geregeld en verschillen per organisatie. Vraag het rechtstreeks na bij je eigen vakbond of ziekenfonds en lees de voorwaarden, zoals een minimale aansluitingsduur of een termijn waarbinnen je de aanvraag moet doen.

In Nederland is zo'n voordeel via een vakbond of zorgverzekeraar minder gebruikelijk, maar ook daar kun je het navragen. Doe het in elk geval voor de bruiloft, zodat je weet welke papieren je nadien nodig hebt.

Hoe vraag je een huwelijkspremie aan?

Bij een vaste regeling gaat het meestal zo:

1. Meld je huwelijk aan je werkgever of personeelsdienst. Wat je verder doorgeeft, lees je in je huwelijk doorgeven aan je werkgever.
2. Vraag welk bewijs nodig is: in België vaak een uittreksel uit de huwelijksakte, in Nederland een kopie van de huwelijksakte of een uittreksel uit de BRP.
3. Dien de aanvraag in binnen de termijn die de regeling noemt. Sommige fondsen hanteren een vervaltermijn.
4. Bewaar een kopie van je aanvraag en van het antwoord.

Is er geen regeling, dan kun je het altijd vriendelijk vragen. Formuleer het als vraag en niet als eis, want je werkgever is niets verplicht. Wonen jullie in het ene land en werkt een van jullie in het andere, dan gelden in de regel de arbeidsvoorwaarden van het land waar je werkt. Een Belgische grensarbeider in Nederland kijkt dus meestal in de Nederlandse cao, en omgekeerd.

Checklist: wat zoek je uit voor jullie budget?

• Staat er in je cao, arbeidsreglement of personeelsstatuut iets over een huwelijk?
• Welk paritair comité of welke cao geldt voor jou, en heeft het sociaal fonds een premie?
• Ontvang je het bedrag bruto of netto?
• Welke papieren heb je nodig en binnen welke termijn?
• Biedt je vakbond of ziekenfonds iets aan?
• Geldt de regeling bij jullie allebei, zodat er misschien twee premies zijn?

Denk ook verder dan de premie: na het huwelijk verandert er mogelijk iets aan je pensioen en verzekeringen, zie partnerpensioen na het trouwen. Hebben jullie alles op een rij, zet de bevestigde bedragen dan als inkomsten in de budgetplanner, naast de cadeaus en eigen spaargeld.