Open je een gezamenlijke rekening als je trouwt?

Het hoeft niet. Trouwen verandert niets aan jullie bankrekeningen: wie voor de bruiloft twee eigen rekeningen had, heeft die er daarna nog. Een gezamenlijke rekening is dus een losse keuze, en de meeste koppels maken die keuze omdat ze de vaste lasten van één plek willen betalen in plaats van elke maand bedragen heen en weer te schuiven.

Het huwelijksvermogensstelsel en jullie rekeningen zijn twee verschillende dingen. Welk geld van wie is, wordt bepaald door het stelsel waaronder jullie trouwen en niet door de naam op een rekening. Hoe dat werkt, staat in trouwen in gemeenschap van goederen. Wat hieronder volgt is een beschrijving van hoe koppels het in de praktijk indelen, geen financieel advies: voor jullie eigen situatie zijn jullie bank en eventueel een notaris of boekhouder de juiste bron.

Welke vormen gebruiken koppels in de praktijk?

Er zijn er drie, en er is geen vorm die voor iedereen past.

Alles samen. Eén rekening, alle inkomsten erop, alle uitgaven eraf. Het is het eenvoudigst en het sluit aan bij een huwelijk in gemeenschap van goederen. Het nadeel is dat elke persoonlijke uitgave zichtbaar is, inclusief een cadeau voor de ander, en dat er geen eigen ruimte meer is.

Alles apart, met een verdeling van de rekeningen. De een betaalt de huur, de ander het eten en de energie. Dit werkt alleen bij ongeveer gelijke inkomsten en vraagt elke maand wat rekenwerk. Bij een onverwachte uitgave begint de discussie opnieuw.

De huishoudpot. Eén gezamenlijke rekening voor alle gedeelde lasten, plus twee eigen rekeningen voor de rest. Dit is de meest gekozen vorm en meestal ook de rustigste: de vaste lasten lopen automatisch, en wat ieder met zijn eigen deel doet, blijft eigen.

Een vierde variant komt erbij zodra er gespaard wordt: een gezamenlijke spaarrekening voor doelen die van jullie samen zijn, zoals de verbouwing of een reis. Houd die apart van de huishoudpot, anders verdwijnt het spaargeld langzaam in de boodschappen.

Hoe bepaal je wie hoeveel stort?

Twee manieren, en de keuze zegt veel over hoe jullie het verder willen doen.

Gelijke delen is het eenvoudigst: beiden hetzelfde bedrag per maand. Dat voelt eerlijk als de inkomens dicht bij elkaar liggen. Verdient de een flink meer, dan houdt de ander aan het eind van de maand niets over terwijl bij de eerste geld blijft staan, en dat gaat op termijn wringen.

Naar verhouding van het inkomen is de andere manier: wie zestig procent van het gezamenlijke inkomen verdient, stort zestig procent van de lasten. Beide partners houden dan ongeveer dezelfde ruimte over. Dit is vooral belangrijk als er kinderen komen en een van jullie minder gaat werken.

Zet daarvoor eerst de werkelijke lasten op een rij, want bijna elk koppel onderschat dat bedrag. Onze budgetplanner is gemaakt voor de bruiloft, maar hij werkt net zo goed om de maandlasten van jullie huishouden naast elkaar te zetten. Tel vervolgens de jaarlijkse posten mee, zoals de verzekeringen en de gemeentelijke belastingen, en deel die door twaalf. Zet dat totaal plus een kleine marge als storting klaar.

Hoe open je er een in Nederland of België?

In beide landen gaat het snel, vaak online, en jullie hebben beiden een geldig identiteitsbewijs nodig. Bij de meeste banken moeten jullie beiden al klant zijn of tegelijk klant worden. Houd rekening met een paar dagen voor de kaarten en de inloggegevens.

Let op de vorm van de rekening:

• In Nederland heet de gangbare vorm een en/of-rekening. Beide houders kunnen er zelfstandig over beschikken, ook zonder de ander.
• In België spreekt men van een gemeenschappelijke of gezamenlijke rekening. Ook hier kan standaard elke houder alleen handelen, tenzij jullie bij de bank uitdrukkelijk kiezen voor een en-rekening waarbij twee handtekeningen nodig zijn.

Die zelfstandige beschikking is de kern van zo'n rekening, en dat is zowel het gemak als het risico. Elke houder kan het hele saldo opnemen. Daarom horen afspraken over grote bedragen ergens vast te liggen, al is het maar als een bericht aan elkaar.

Praktisch zijn er nog twee dingen waar je aan moet denken. Zet de doorlopende opdrachten pas over als de nieuwe rekening werkt, en houd de oude rekening nog twee maanden aan om na te lopen of alles echt is verhuisd. Meld het nieuwe rekeningnummer ook bij de verhuurder, de energieleverancier en de verzekeraar.

Waar moet je op letten als het misgaat?

Een gezamenlijke rekening maakt jullie samen verantwoordelijk voor wat erop staat, en dat heeft gevolgen in een paar situaties die niemand graag voor zich ziet.

• Schulden. Komt er een beslag of een invordering bij een van jullie, dan kan het saldo van een gezamenlijke rekening daarin betrokken worden, ook het deel dat van de ander lijkt te zijn. Had een van jullie al schulden voor het huwelijk, lees dan trouwen met schulden voordat jullie geld bij elkaar zetten.
• Een roodstand of krediet. Daarvoor zijn beide houders in principe hoofdelijk aansprakelijk, dus elk voor het geheel.
• Overlijden. In België blokkeert de bank in beginsel de rekeningen bij een overlijden, ook gezamenlijke, tot de erfopvolging is vastgesteld; er is een beperkte mogelijkheid om dringende kosten te betalen. In Nederland hangt de werkwijze van de bank en de rekeningvorm af. Vraag dat na bij jullie eigen bank en zorg dat niet alle betaalmiddelen van het huishouden op één naam staan.
• Een scheiding. Een gezamenlijke rekening moet dan ontvlochten worden en dat loopt makkelijker als de stortingen en de gedeelde lasten te volgen zijn in de afschriften.

Dat laatste is de reden om geen contant rondrekenen te doen maar alles via de rekening te laten lopen: niet uit wantrouwen, wel omdat navolgbaarheid in moeilijke situaties veel discussie wegneemt.

Zo zetten jullie het in één avond op

1. Bepaal welke vorm bij jullie past: alles samen, alles apart of een huishoudpot.
2. Zet alle maandlasten en de jaarlijkse posten op een rij en tel ze bij elkaar.
3. Kies tussen gelijke delen of een verdeling naar inkomen, en zet die keuze op papier.
4. Open de rekening en spreek af welke vorm van beschikking jullie willen.
5. Verhuis de doorlopende opdrachten en houd de oude rekening twee maanden aan.
6. Spreek een grens af waarboven jullie elkaar informeren over een uitgave.
7. Zet jaarlijks één moment in de agenda om de stortingen bij te stellen.
8. Vraag bij grote stappen, zoals een woning of een eigen zaak, advies aan de notaris of jullie bank.