Trouwen met schulden of een BKR-registratie: wat betekent dat?

Trouwen met schulden mag gewoon: de gemeente vraagt er niet naar en er is geen enkele belemmering om te huwen. Wat wel verandert, is hoe schuldeisers naar jullie vermogen kunnen kijken. In Nederland geldt voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 de beperkte gemeenschap van goederen: wat je vóór het huwelijk had, aan bezit én aan schuld, blijft in principe van jou alleen. In België geldt zonder huwelijkscontract het wettelijk stelsel, waarbij schulden van vóór het huwelijk ook eigen schulden blijven. Een registratie bij BKR of bij de Centrale voor Kredieten aan Particulieren is persoonsgebonden en gaat niet over op je partner.

Dat is de hoofdlijn, maar de praktijk kent nuances die per situatie verschillen. Schuldeisers kunnen onder omstandigheden toch bij gemeenschappelijk vermogen of bij het inkomen van de schuldenaar terechtkomen, en bij een gezamenlijke aanvraag voor een hypotheek of lening kijken geldverstrekkers wél naar jullie allebei. Hieronder zetten we uiteen wat er speelt en wat je vooraf kunt regelen. Voor bindende afspraken over jullie situatie ga je naar een notaris, en bij problematische schulden naar schuldhulpverlening.

Word je aansprakelijk voor de schulden van je partner?

Voor de schulden die je partner al had voor het huwelijk: in principe niet. In Nederland vallen voorhuwelijkse schulden bij huwelijken vanaf 2018 buiten de gemeenschap. Ben je vóór 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt de oude algehele gemeenschap van goederen en zijn ook oude schulden gedeeld. In België blijven voorhuwelijkse schulden eigen schulden van degene die ze aanging.

Toch is dat geen volledige muur. In beide landen kunnen schuldeisers zich in bepaalde gevallen ook verhalen op gemeenschappelijk vermogen of op het inkomen van de schuldenaar, en dat inkomen valt tijdens het huwelijk vaak wél in de gemeenschap. Praktisch betekent dat: het salaris waarvan jullie samen leven, kan geraakt worden door een schuld die formeel van één van jullie is. Hoe dat precies uitpakt, hangt af van het soort schuld en van jullie stelsel. Laat het voorleggen aan een notaris voor je trouwt, dan weet je waar je aan toe bent.

Gaat een BKR-registratie over op je partner?

Nee. Een registratie bij BKR in Nederland of bij de Centrale voor Kredieten aan Particulieren van de Nationale Bank in België staat op naam van één persoon en verhuist niet naar je partner door te trouwen. Ook na jaren huwelijk blijft het jouw registratie, en die van jou blijft van jou.

Waar het wel merkbaar wordt, is bij een gezamenlijke aanvraag. Vraag je samen een hypotheek of een lening aan, dan wordt van beide aanvragers de registratie opgevraagd. Een negatieve codering bij één van jullie kan de aanvraag dan alsnog blokkeren of tot een lagere maximale lening leiden. Dat geldt ook voor een huurwoning bij verhuurders die daarnaar kijken, en soms voor een telefoonabonnement of een leaseauto.

Vraag je eigen gegevens gewoon op, dat kan in beide landen gratis. In Nederland doe je dat bij BKR, in België bij de Nationale Bank via een aanvraag op je eigen naam. In Nederland blijven gegevens over een krediet nog vijf jaar na afloop van de overeenkomst zichtbaar. In België gelden andere termijnen voor wanbetalingen; vraag daar het actuele beleid na. Doe die aanvraag ruim voor je samen iets wilt financieren, dus liever een jaar dan een maand van tevoren.

Wat doe je vóór het huwelijk met een schuld op tafel?

Het gesprek voeren is de belangrijkste stap, en het is meteen de moeilijkste. Schaamte over geld is groot, en veel mensen vertellen pas laat hoeveel er precies openstaat. Maak samen één overzicht: welke schulden, bij wie, welk bedrag, welke rente en welke maandlast. Dat overzicht is de basis voor elke volgende beslissing, en het haalt de spanning eruit, want onduidelijkheid weegt meestal zwaarder dan het bedrag zelf.

Praktische stappen die je daarna kunt zetten:

• Laat een notaris uitleggen wat huwelijkse voorwaarden of een huwelijkscontract in jullie geval doen. Reken op ongeveer 500 tot 1.500 euro in Nederland en 800 tot 1.500 euro in België.
• Overweeg of trouwen nu nodig is, of dat een geregistreerd partnerschap dan wel wettelijke samenwoning beter past bij jullie situatie.
• Los eerst de duurste schuld af, meestal een doorlopend krediet of een roodstand.
• Zit je in een schuldregeling of onder bewind, meld je trouwplannen dan bij je bewindvoerder of schuldbemiddelaar.

Welk stelsel bij jullie past, hebben we uitgewerkt in huwelijkse voorwaarden of gemeenschap van goederen en in huwelijk of samenlevingscontract.

Hoe betaal je een bruiloft als het geld krap is?

Door hem kleiner te maken, niet door hem te lenen. Een lening voor een feest van één dag maakt een bestaande schuld groter tegen een rente die je jaren voelt. Zet in plaats daarvan een bedrag vast dat je uit eigen middelen kunt missen, en bouw de dag daaromheen. Een ceremonie op het gemeentehuis met dertig gasten en een lunch kan in beide landen prima onder de 2.000 euro blijven, en niemand van die dertig mensen zal het minder leuk vinden.

Een paar keuzes die het meest schelen: trouw op een doordeweekse dag of buiten het hoogseizoen, houd de gastenlijst voor het diner klein en nodig ruimer uit voor het avondfeest, kies een locatie waar je zelf drank mag aanleveren, en vraag mensen om hulp in plaats van cadeaus. Houd het overzicht in de budgettool en spreek een maandbedrag af dat je opzij zet, zoals beschreven in maandelijks sparen voor je bruiloft.

Zo pak je het aan

1. Vraag allebei je eigen registratie op, gratis, bij BKR of de Nationale Bank.
2. Maak samen één overzicht van alle schulden, rentes en maandlasten.
3. Plan een gesprek bij de notaris over het stelsel dat bij jullie past, ruim voor de trouwdatum.
4. Zit er een problematische schuld bij, neem dan contact op met schuldhulpverlening via je gemeente of met een erkende schuldbemiddelaar.
5. Bepaal een bruiloftsbudget uit eigen middelen en leen er niets bij.
6. Spreek af hoe jullie na het huwelijk met geld omgaan: gezamenlijke rekening, eigen rekeningen, of een combinatie.

Schulden maken je geen slechte partij en ze staan een huwelijk niet in de weg. Openheid vooraf en één keer goed advies inwinnen, doen dat wel.