Kun je trouwen in een andere gemeente dan waar je woont?

In Nederland kun je in elke gemeente trouwen, ook in een gemeente waar geen van jullie woont. Je meldt je voorgenomen huwelijk dan bij de gemeente waar je gaat trouwen, niet bij de gemeente waar je staat ingeschreven. In Belgie is dat anders: de huwelijksvoltrekking gebeurt in de gemeente waar jullie de aangifte hebben gedaan, en die aangifte kan alleen in een gemeente waar een van jullie woont of is ingeschreven. Nederlandse koppels kiezen dus vrij, Belgische koppels kiezen uit hun eigen twee gemeenten.

Dat ene verschil bepaalt hoeveel ruimte je hebt bij het zoeken naar een locatie. Belangrijk om te weten: alleen het officiele huwelijk is aan een gemeente gebonden. Een vrije ceremonie, de receptie en het feest mag je overal houden, ook honderd kilometer verderop. En let op de kosten, want het kosteloze tijdslot dat elke Nederlandse gemeente aanbiedt, is bedoeld voor eigen inwoners. Trouw je buiten je eigen gemeente, dan betaal je vrijwel altijd het gewone tarief.

Wat zijn de regels in Nederland?

In Nederland ben je niet gebonden aan je woonplaats. Je mag in elke gemeente trouwen, van het gemeentehuis om de hoek tot een strandpaviljoen aan de andere kant van het land. Dit zijn de vaste punten:

• De melding van je voorgenomen huwelijk doe je bij de gemeente waar je gaat trouwen. Woon je in Tilburg en trouw je in Groningen, dan meld je het in Groningen.
• Die melding moet minimaal 2 weken voor de trouwdatum gebeuren en mag maximaal een jaar vooruit.
• Je geeft bij de melding minimaal 2 en maximaal 4 getuigen op, allemaal 18 jaar of ouder.
• Elke gemeente moet de mogelijkheid bieden om kosteloos te trouwen, maar daarvoor moet minstens een van jullie in die gemeente zijn ingeschreven.
• Wil je een eigen trouwambtenaar uit een andere gemeente, dan kan die voor een dag benoemd worden door de gemeente waar je trouwt. Daar hangt vaak een apart tarief aan.

Wat je vaak kunt regelen: een locatie die nog geen officiele trouwlocatie is, voor een dag laten aanwijzen door de gemeente. Niet elke gemeente doet dat en de voorwaarden verschillen, dus vraag het na voor je een zaal vastlegt. Hoe de melding zelf verloopt, staat in ons artikel over ondertrouw en de melding.

Wat zijn de regels in Belgie?

In Belgie doe je de aangifte van het huwelijk bij de dienst Burgerlijke Stand van de gemeente waar een van jullie woont of is ingeschreven in het bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister. De huwelijksvoltrekking vindt daarna plaats in de gemeente waar die aangifte is gebeurd. Het huwelijk kan ten vroegste 14 dagen en ten laatste 6 maanden na de aangifte doorgaan, dus de periode waarin je kunt trouwen is korter dan in Nederland.

Praktisch gezien betekent dat het volgende. Wonen jullie in twee verschillende gemeenten, dan heb je twee opties en kies je de gemeente die jullie het beste past. Wil je in een derde gemeente trouwen, bijvoorbeeld het dorp waar je bent opgegroeid, dan lukt dat alleen als een van jullie daar staat ingeschreven. Verhuizen om te kunnen trouwen is voor bijna niemand de moeite waard. Veel Belgische koppels doen daarom het burgerlijke gedeelte in hun eigen gemeente en houden de vrije ceremonie op de plek waar hun hart ligt.

Wat kost trouwen buiten je eigen gemeente?

In Nederland vervalt het kosteloze tijdslot zodra geen van jullie in de trouwgemeente is ingeschreven. De tarieven daarna verschillen sterk: een vast tijdstip midden in de week kost bij veel gemeenten enkele tientallen euro's, terwijl een zaterdag op een populaire locatie in de honderden euro's loopt. Een eigen ambtenaar laten benoemen komt daar bovenop, en een trouwboekje kost meestal tussen 20 en 45 euro en is nergens verplicht.

In Belgie werkt het met een retributie die de gemeente zelf bepaalt. Ook daar is een zaterdag doorgaans duurder dan een weekdag. Omdat je in Belgie toch in je eigen gemeente trouwt, speelt het verschil tussen inwoner en niet-inwoner er nauwelijks.

Vraag in beide landen de tarievenlijst op voor je een datum vastlegt, en zet het bedrag meteen in je begroting. Deze post is bedoeld als uitleg, niet als bindend advies: de gemeente waar je trouwt geeft altijd het laatste woord over voorwaarden en prijzen. Welke papieren je nodig hebt, lees je in ons overzicht van de documenten die de gemeente vraagt.

Hoe kies je tussen je eigen gemeente en een andere?

Weeg deze vier dingen tegen elkaar af. Reistijd voor je gasten weegt het zwaarst: een uur rijden tussen ceremonie en feest kost je gasten twee uur op de dag en jou een gat in het programma. Daarna komen de kosten, want het verschil tussen kosteloos in je eigen gemeente en een zaterdag elders loopt op tot een paar honderd euro. Ook de beschikbaarheid speelt mee, omdat populaire gemeenten hun zaterdagen een jaar vooruit vol hebben. En tot slot de sfeer: sommige koppels willen het officiele moment juist klein en dichtbij houden, met alleen de getuigen erbij.

Ga je op zoek naar een plek buiten je eigen gemeente, kijk dan bij de trouwlocaties per provincie welke zalen en gemeenten bij elkaar in de buurt liggen.

Wat als jullie feest in een andere gemeente is?

Dat is de meest voorkomende situatie en het is goed te plannen. Je doet het burgerlijke huwelijk in de eigen gemeente, meestal in de voormiddag, en rijdt daarna naar de locatie van de vrije ceremonie en het feest. Spreek af wie de gasten naar de tweede locatie begeleidt, geef het adres en de parkeerinfo op de kaart mee, en reken op meer reistijd dan de routeplanner aangeeft. Blijft er een gat van een paar uur over, dan vind je in ons artikel over het gat tussen ceremonie en receptie manieren om dat op te vullen.

Zo regel je het in vijf stappen

1. Kies eerst het land en de gemeente van het officiele huwelijk. In Belgie is dat de gemeente van een van jullie, in Nederland mag het elke gemeente zijn.
2. Vraag bij die gemeente de tarieven, de vrije data en de voorwaarden voor een eigen ambtenaar op.
3. Leg de datum van het burgerlijke huwelijk vast voor je de feestzaal boekt, want de gemeente is het minst flexibel.
4. Doe daarna de melding of de aangifte, binnen de termijn die voor jouw land geldt.
5. Zet reistijd, adressen en vervoer tussen de twee locaties in de checklist, zodat niemand op de dag zelf hoeft te zoeken.