Hoe trouw je met een partner uit het buitenland?

Trouwen met een partner uit het buitenland kan in Nederland en in België, en de procedure is in beide landen dezelfde als bij andere huwelijken, met twee stukken extra. Jullie moeten documenten uit het land van herkomst aanleveren, gelegaliseerd of met een apostille en meestal beëdigd vertaald. Woont je partner buiten de Europese Unie, dan komt daar een verblijfsrechtelijke route bij via de IND in Nederland of de Dienst Vreemdelingenzaken in België.

Hoe zwaar dat weegt, hangt sterk af van de nationaliteit van je partner, van het land waar die is geboren en van de vraag of die hier al legaal verblijft. Een partner met een EU-nationaliteit die hier woont, levert vaak maar één of twee stukken aan. Komt je partner uit een land zonder betrouwbare burgerlijke stand, dan kan het maanden duren. Begin daarom met één gesprek bij de gemeente waar jullie willen trouwen, want die bepaalt welke documenten in jullie geval nodig zijn.

Welke documenten vraagt de gemeente?

De gemeente wil weten wie jullie zijn, dat jullie ongehuwd zijn en dat er geen beletsel is. Voor een partner uit het buitenland gaat het meestal om deze stukken:

• Een geldig paspoort of identiteitsbewijs.
• Een geboorteakte uit het land van herkomst, gelegaliseerd of met apostille en beëdigd vertaald.
• Een bewijs van ongehuwde staat of een attest van geen huwelijksbeletsel, dat vaak maar een beperkte tijd geldig is.
• Bij een eerder huwelijk: de echtscheidingsakte of het overlijdensbewijs van de vorige partner, ook gelegaliseerd.
• Een bewijs van nationaliteit en soms een bewijs van woonplaats of inschrijving.
• Gegevens van de getuigen, met kopieën van hun identiteitsbewijs.

Welke stukken de gemeente in Nederland standaard vraagt, en hoe de melding van het huwelijk werkt, staat in welke formulieren en documenten de gemeente vraagt. Vraag altijd om een lijst op papier of per mail, zodat jullie niet op een mondelinge toezegging bouwen.

Wat zijn legalisatie en een apostille?

Het zijn twee manieren om een buitenlands document in Nederland of België bruikbaar te maken. Een apostille is een stempel die een land zet op zijn eigen akte, en die geldt alleen tussen landen die het Apostilleverdrag hebben ondertekend. Daarmee is één stempel genoeg.

Hoort het land van je partner niet bij dat verdrag, dan volgt de langere weg: legalisatie. Dan tekent eerst een ministerie in dat land, daarna de Nederlandse of Belgische ambassade of consulaat ter plaatse. Soms komt er een inhoudelijk onderzoek bij, bijvoorbeeld bij landen waar de gegevens in de registers niet betrouwbaar zijn. Dat onderzoek kan weken tot maanden duren en brengt kosten mee.

De vertaling is een apart punt. Documenten in een andere taal moeten in de meeste gemeenten worden vertaald door een beëdigd vertaler, en in Nederland moet die vaak zijn ingeschreven in het register van beëdigde tolken en vertalers. Vraag vooraf of jullie gemeente een Engelse akte zonder vertaling aanneemt, want dat verschilt per gemeente.

Waarom controleert de gemeente op een schijnhuwelijk?

Omdat een huwelijk verblijfsrecht kan geven, voeren beide landen een toets uit op huwelijken die alleen daarvoor worden gesloten. In Nederland kan de ambtenaar van de burgerlijke stand advies vragen aan de IND, in België kan de ambtenaar het dossier voorleggen aan het parket en de voltrekking uitstellen voor onderzoek.

In de praktijk betekent dat soms een gesprek, apart of samen, met vragen over hoe jullie elkaar hebben leren kennen, over familie en over jullie plannen. Dat is onaangenaam, maar het is standaardwerk en geen verdenking van jullie persoonlijk. Breng mee wat jullie relatie onderbouwt: reisbewijzen, foto's, berichten, bewijs van samenwonen. Loopt het onderzoek lang of wordt het huwelijk geweigerd, dan is er een rechtsgang, en op dat punt is advies van een advocaat vreemdelingenrecht verstandig.

Wat regel je rond verblijf en inreizen?

Dit is het stuk dat de planning bepaalt, en het staat los van de trouwprocedure. Woont je partner buiten de EU, dan heeft die een visum of een machtiging nodig om naar hier te komen, en daarna eventueel een verblijfsvergunning om te blijven. In Nederland loopt dat via de IND, met een aanvraag die vaak door jou als referent wordt gedaan. In België loopt het via de Dienst Vreemdelingenzaken en de gemeente, met daarnaast de ambassade voor het visum.

Een paar punten om in het oog te houden:

• Een huwelijk geeft niet automatisch verblijfsrecht. Dat is een aparte aanvraag met eigen voorwaarden.
• Beide landen stellen voorwaarden aan inkomen, huisvesting en soms aan een examen voor vertrek.
• Een visum voor kort verblijf is in principe niet bedoeld om hier te trouwen en te blijven; vraag vooraf na welke route in jullie geval klopt.
• Trouwen in het land van je partner kan een alternatief zijn, maar dan moet het huwelijk hier worden erkend en ingeschreven.
• Doorlooptijden lopen uiteen van weken tot ruim een jaar, dus zet geen zaal vast voordat de route duidelijk is.

Overwegen jullie om in het land van je partner te trouwen, lees dan eerst wat er komt kijken bij trouwen in het buitenland. De informatie hierboven is algemeen; voor jullie dossier zijn de gemeente, de IND of de Dienst Vreemdelingenzaken de enige betrouwbare bron, en bij twijfel een advocaat.

Hoeveel tijd kost het en wat kost het?

Reken ruim. Alleen al het opvragen, legaliseren en vertalen van een geboorteakte en een attest van ongehuwde staat vraagt in veel landen meerdere weken. Komt daar een onderzoek of een verblijfsprocedure bij, dan praat je over maanden. Let ook op de geldigheidsduur van de stukken: een attest van geen huwelijksbeletsel verloopt vaak, dus te vroeg aanvragen werkt tegen je.

De kosten bestaan uit leges bij de gemeente, kosten voor legalisatie of apostille, vertaalkosten per document, ambassadekosten en eventueel een aanvraag bij de IND of de Dienst Vreemdelingenzaken. Die tarieven veranderen en verschillen per land, dus vraag ze actueel op bij de instantie zelf en zet ze als eigen post in jullie budgetplanner.

Zo pakken jullie het stap voor stap aan

1. Maak een afspraak bij de gemeente waar jullie willen trouwen en vraag de documentenlijst op papier.
2. Zoek uit of het land van je partner bij het Apostilleverdrag hoort, en dus of legalisatie nodig is.
3. Vraag de aktes op in het land van herkomst en let op de geldigheidsduur.
4. Laat vertalen door een beëdigd vertaler die jullie gemeente aanvaardt.
5. Loopt er een verblijfsvraag, neem dan eerst contact op met de IND of de Dienst Vreemdelingenzaken.
6. Verzamel bewijs van jullie relatie, voor het geval er een gesprek volgt.
7. Zet een datum pas vast als de documenten binnen zijn en de route bekend is.