Opnieuw trouwen met dezelfde partner: kan dat en hoe?

Ja, je kunt opnieuw trouwen met dezelfde partner zodra jullie scheiding definitief is en in de registers staat. Juridisch is dat een gewoon nieuw huwelijk: een melding of aangifte bij de gemeente, getuigen en een nieuw huwelijksstelsel. Zijn jullie nog getrouwd, dan kan een tweede huwelijk niet, maar wel een symbolische hernieuwing van jullie beloften.

Achter de vraag zitten verschillende situaties. Het ene koppel is jaren gescheiden geweest en vindt elkaar terug. Het andere zit midden in een procedure en wil die stoppen. Een derde koppel trouwde ooit in het buitenland of sloot een geregistreerd partnerschap en vraagt zich af of het "echt" geldt. En sommige koppels willen gewoon bij een jubileum opnieuw ja zeggen. Per situatie is de route anders, en bij bindende zaken zoals vermogen, alimentatie en pensioen hebben jullie advies van een notaris of advocaat nodig. Zet de documenten en afspraken die bij jullie situatie horen in een checklist, zodat je bij de gemeente en de notaris niets vergeet.

Kun je hertrouwen met je ex-partner na een scheiding?

Ja. Er is in Nederland en België geen regel die een huwelijk met een ex-partner verbiedt. Voorwaarde is dat het vorige huwelijk echt ontbonden is:

• Nederland. Jullie zijn pas gescheiden zodra de rechterlijke beschikking in het register van de burgerlijke stand staat.
• België. Het vonnis moet definitief zijn en opgenomen in de registers, tegenwoordig via de digitale databank van akten van de burgerlijke stand.

Daarna gelden voor jullie dezelfde regels als voor elk ander koppel. Jullie zijn voor de wet twee ongehuwde mensen die willen trouwen. Wat de gemeente in het algemeen vraagt na een scheiding, lees je in trouwen met iemand die gescheiden is.

Wat als de scheiding nog niet rond is?

Dan hoeven jullie niet opnieuw te trouwen: jullie zijn nog getrouwd. De vraag is dan hoe je de procedure stopt, en dat loopt via je advocaat.

In Nederland vervalt een echtscheidingsbeschikking als ze niet binnen zes maanden na het definitief worden wordt ingeschreven. Laten jullie die termijn bewust verlopen, dan blijft het huwelijk bestaan. In België kun je een lopende procedure stopzetten; je advocaat weet welke stap daarvoor nodig is in jullie dossier. Doe dit nooit op eigen houtje, want een scheiding die toch doorgaat terwijl jullie dachten dat ze gestopt was, geeft later veel gedoe.

Let ook op afspraken die al gemaakt zijn tijdens de procedure, zoals een ouderschapsplan of een verdeling van het huis. Die moeten mogelijk worden teruggedraaid of aangepast.

Hoe verloopt de procedure bij de gemeente?

Precies zoals bij een eerste huwelijk:

• Nederland. Een melding voorgenomen huwelijk, minstens twee weken en hoogstens een jaar voor de trouwdatum, met de gegevens van jullie getuigen.
• België. Een aangifte van huwelijk bij de gemeente waar een van jullie ingeschreven is. Het huwelijk kan ten vroegste veertien dagen na de akte van aangifte en binnen zes maanden.

De gemeente kan nagaan dat de vorige scheiding verwerkt is in de registers. Komt een document uit het buitenland, reken dan op extra tijd. Hoeveel getuigen je nodig hebt, staat in hoeveel getuigen bij een huwelijk. De vorm van de ceremonie kiezen jullie vrij, van een korte voltrekking tot een volledige plechtigheid.

Welk huwelijksstelsel geldt als je opnieuw trouwt?

Dit is het punt dat koppels het vaakst onderschatten. Jullie oude huwelijkse voorwaarden of huwelijkscontract leven niet vanzelf weer op. Het nieuwe huwelijk krijgt het wettelijke stelsel, tenzij jullie vooraf iets anders vastleggen bij de notaris:

• Nederland. Zonder huwelijkse voorwaarden geldt een beperkte gemeenschap van goederen. Wat jullie voor het nieuwe huwelijk elk bezaten, blijft in principe privé.
• België. Zonder huwelijkscontract geldt het wettelijk stelsel. Eigen goederen van voor het huwelijk blijven eigen; wat jullie tijdens het huwelijk verwerven, wordt in principe gemeenschappelijk.

Na de scheiding is jullie vermogen verdeeld, en die verdeling blijft gelden. Willen jullie terug naar de oude afspraken, of juist iets anders, dan stelt de notaris een nieuw contract op voor de trouwdag. Een overzicht van de stelsels vind je in huwelijksstelsels in België en Nederland.

Wat gebeurt er met alimentatie en pensioen?

Partneralimentatie stopt in beide landen in principe als de ontvanger opnieuw trouwt, dus zeker als dat met de betaler is. Kinderalimentatie en het ouderschapsplan worden in de praktijk overbodig als jullie weer samen een huishouden vormen, maar laat de formele kant door je advocaat of bemiddelaar afhandelen.

Bij pensioen is voorzichtigheid op zijn plaats. In Nederland kan er bij de scheiding een verdeling van ouderdomspensioen of een recht op bijzonder partnerpensioen zijn vastgelegd. Vraag je pensioenfonds wat een nieuw huwelijk daarmee doet. Meer daarover in wat er verandert aan je partnerpensioen als je trouwt. In België kijk je dit na bij de pensioeninstelling of via je dossier bij de pensioendienst.

En als jullie nog getrouwd zijn?

Dan kan een tweede huwelijk met dezelfde persoon niet, maar er zijn andere mogelijkheden:

• Een hernieuwing van jullie beloften, bij een jubileum of zomaar. Dat heeft geen rechtsgevolg en kan overal. Ideeën staan in een huwelijksjubileum vieren.
• Een kerkelijke inzegening, als jullie alleen voor de wet trouwden.
• Een geregistreerd partnerschap omzetten in een huwelijk, in Nederland. Zie partnerschap omzetten in een huwelijk.
• Een buitenlands huwelijk laten registreren, als je twijfelt of het hier erkend is. Opnieuw trouwen is dan meestal niet de oplossing; de registratie wel.

Stappenplan om opnieuw met elkaar te trouwen

1. Ga na in welke situatie jullie zitten: definitief gescheiden, scheiding lopend of nog getrouwd.
2. Vraag bij een lopende procedure je advocaat hoe je die stopt.
3. Maak een afspraak bij de notaris als jullie een eigen huwelijksstelsel willen, voor de trouwdag.
4. Laat pensioen en alimentatie nakijken door je pensioenfonds of advocaat.
5. Doe de melding of aangifte bij de gemeente op tijd.
6. Kies getuigen en de vorm van de ceremonie.
7. Hou elke afspraak, elk document en elke termijn bij in de checklist, zodat gemeente en notaris op tijd alles hebben.