Waar laat je huwelijkse voorwaarden inschrijven?

De notaris regelt de inschrijving, en jullie hoeven zelf niets naar een loket te brengen. In Nederland gaat een afschrift van de akte naar het openbaar huwelijksgoederenregister bij de griffie van de rechtbank. In België registreert de notaris de huwelijksovereenkomst in het centraal register van huwelijksovereenkomsten, dat door het notariaat wordt gehouden. Vraag bij de ondertekening wel na wanneer die inschrijving gebeurt en hoe jullie het bewijs daarvan krijgen.

Die registratie dient niet om jullie onderling te binden, want dat doet de akte zelf al. Ze bestaat voor anderen: banken, leveranciers en schuldeisers moeten kunnen opzoeken onder welke afspraken jullie getrouwd zijn. Is de akte niet ingeschreven, dan kan iemand die daar niets van wist in bepaalde gevallen doen alsof de afspraken niet bestaan. De uitleg hieronder is algemeen bedoeld; voor de gevolgen in jullie eigen geval is de notaris de juiste gesprekspartner.

Wie zorgt voor de inschrijving?

Het kantoor dat de akte opmaakt. Dat zit zo bij de dienstverlening ingebouwd, maar het is een handeling die na de ondertekening nog moet gebeuren, en dus de moeite waard om even te volgen.

• Vraag bij de ondertekening wie het doet en binnen welke termijn.
• Vraag of jullie een bevestiging krijgen zodra het gedaan is, en in welke vorm.
• Bewaar die bevestiging bij het afschrift van de akte, niet los.
• Hoort er een nota voor de registratiekosten bij, laat die dan opnemen in de prijsopgave die jullie vooraf krijgen.

Wie welke taken op zich neemt en wat jullie daarvoor betalen, hebben we uitgewerkt in wie huwelijkse voorwaarden opstelt. Houd er rekening mee dat de inschrijving pas kan nadat het huwelijk is voltrokken, ook als de akte al maanden eerder is ondertekend.

Hoe werkt het huwelijksgoederenregister in Nederland?

Het huwelijksgoederenregister is openbaar en wordt bijgehouden bij de rechtbank. De akte wordt ingeschreven bij de rechtbank van het gebied waar het huwelijk is voltrokken. Zijn jullie in het buitenland getrouwd en wonen jullie daarna in Nederland, dan gebeurt de inschrijving in Den Haag. Dat register bevat niet de volledige inhoud van jullie afspraken, maar wel de vermelding dat er voorwaarden zijn en bij welke notaris de akte ligt.

Sinds het register digitaal wordt bijgehouden, hoef je er niet meer zelf voor naar de rechtbank. De notaris stuurt de stukken in en de griffie werkt de inschrijving bij. Hoe snel dat gaat, verschilt per rechtbank en per periode, dus vraag om een termijn in plaats van om een belofte.

Omdat het openbaar is, kan iedereen opzoeken of een echtpaar huwelijkse voorwaarden heeft. Dat voelt vreemd, maar het is precies de bedoeling: een bank die een krediet verstrekt, moet dit kunnen weten. Hoe je zo'n register zelf doorzoekt, staat in hoe je het huwelijksregister opzoekt.

Waar komt een Belgisch huwelijkscontract terecht?

In België verloopt het via het centraal register van huwelijksovereenkomsten. De notaris meldt de akte daar aan, zodat andere notarissen en bepaalde instanties kunnen zien dat er een contract bestaat en welk kantoor het bewaart. Daarnaast wordt in de huwelijksakte bij de burgerlijke stand vermeld dat jullie een huwelijkscontract hebben gesloten, met de datum en de notaris erbij.

Ook hier staat de inhoud niet in het register. Wil je weten wat er precies is afgesproken, dan moet je bij de notaris zijn die de akte bewaart. Hoe je daar een afschrift opvraagt, in beide landen, lees je in waar je een kopie van je huwelijkse voorwaarden opvraagt.

Waarom maakt die inschrijving verschil?

Omdat ze bepaalt of jullie de afspraken ook tegen anderen kunnen gebruiken. Een paar situaties waarin dat opspeelt:

• Een schuldeiser van je partner. Wie kan aantonen dat hij van de voorwaarden niets wist en het register niets vermeldde, kan in bepaalde gevallen toch bij gemeenschappelijk vermogen terecht.
• Een bank bij een hypotheek of krediet. Die vraagt in de praktijk zelf om de akte, maar het register is wat het verhaal bevestigt.
• Een eigen zaak. Leveranciers en kredietverstrekkers kijken naar de vermogenspositie van de ondernemer en van het gezin.
• Bij overlijden. De notaris die de nalatenschap regelt, begint met de vraag onder welk stelsel het huwelijk liep.
• Bij een scheiding. De ingeschreven akte is het vertrekpunt voor de verdeling.

Voor jullie onderling verandert de inschrijving niets. De akte geldt tussen jullie vanaf het moment dat het huwelijk is voltrokken, los van wat er in een register staat.

Wat regel je bij een wijziging of een verhuizing?

Elke wijziging van de voorwaarden moet opnieuw worden ingeschreven, en dat is het punt waarop het in de praktijk fout gaat. Een koppel stapt na vijftien jaar over naar een ander stelsel, de nieuwe akte wordt opgemaakt, en de registratie blijft liggen. Vraag bij een wijziging dus dezelfde bevestiging als bij de eerste akte, en bewaar beide stukken samen zodat de volgorde duidelijk blijft.

Verhuizen jullie naar het andere land, dan verhuist de inschrijving niet mee. Een Nederlandse akte blijft in het Nederlandse register staan en een Belgisch contract in het Belgische. Welk recht er op jullie huwelijksvermogen van toepassing is na een verhuizing, is een vraag van internationaal privaatrecht, en die laat je beoordelen voordat jullie iets groot aankopen. Zet dat gesprek in jullie checklist bij de andere papieren die na een verhuizing aandacht vragen.

Zo controleren jullie het stap voor stap

1. Vraag bij de ondertekening wie de inschrijving doet en binnen welke termijn.
2. Vraag na de trouwdag of het gebeurd is, en vraag om een schriftelijke bevestiging.
3. Laat de registratiekosten vermelden op de nota, zodat je weet waarvoor je betaalt.
4. Bewaar het afschrift van de akte en die bevestiging in dezelfde map.
5. Zoek jullie eigen vermelding in het register op, zodat je weet dat ze er staat.
6. Herhaal dit na elke wijziging van de akte, ook jaren later.